Zondag 28 april vond in de OBA de opening plaats van de dubbelexpositie over het boek 'Ons leven met Reve' van Teigetje en Woelrat. Het is de tweede keer dat Teigetje en Woelrat in de OBA te gast zijn. De eerste tentoonstelling vond plaats in 2010 naar aanleiding van het verschijnen van 'Huize Het Gras', een fotoboek over de periode dat Gerard Reve met Teigetje en later ook met Woelrat woonde in het Friese plaatsje Greonterp. Na afloop was er een modeshow waarin ook een aantal OBA-medewerkers op de catwalk te bewonderen was.

Vorig jaar verscheen "Ons Leven Met Reve", een openhartig boek waar de Reve-fan lang op heeft moeten wachten en dat het volledige verhaal vertelt van een bijzondere vriendschap. Het begon op 15 december 1963 toen de jonge student Willem Bruno van Albada (Teigetje) de stoute schoenen aantrok en aanbelde aan het woonhuis van Gerard (van het) Reve aan de Eerste Rozendwarsstraat om met hem te praten over zijn homoseksuele gevoelens. Hij werd gevraagd een andere keer terug te komen en daarna ontstond er snel een vriendschap die lang zou duren.

Deze week hebben verschillende media aandacht besteed aan de sterfdag van Gerard Reve, 6 april 2006. Op TV Limburg was een gesprek te zien met Neerlandicus Herman van Horen die een Reve stadswandeling samenstelde en vertelt over de Weerter jaren van de schrijver. Het programma toont daarbij enkele interessante foto's uit die tijd.

Op Radio 1 haalde Wim Noordhoek herinneringen op aan het voorlezen van De Avonden, voor de VPRO radio.

De acht steenetsen uit 1891, die Gerard Reve in 1975 op het feest van zijn 50ste verjaardag en 25 jaar schrijverschap cadeau kreeg van Simon Carmiggelt zijn geheel per toeval boven water gekomen. De etsen tonen gravuren van George Cruikshank over 'De gevolgen van het drankgebruik'.

Zelf als doorgewinterde Reve-liefhebber wordt je van 2 van dergelijke berichten op 1 dag toch wel even stil. Je zou er bijna wat van gaan denken.

Maar goed, de feiten: Joop zit het niet meer zitten, nog langer procederen tegen het verschijnen van deel 3 van de Reve-biografie: 'Ik zie er het nut niet meer van in. Het boek ligt nu toch al weken in de winkel.'

En Willem Bruno van Albada (Teigetje) en Hendrik van Manen (Woelrat) hebben op 14 december tijdens een lezing (na de requiem-mis) bekend gemaakt Katholiek te willen worden. Over motieven en procedures is verder niets bekend. Misschien moeten de heren Moeder en Zoon tijdens de kerstdagen nog maar eens herlezen. Daarin beschrijft Reve, op deels zeer vermakkelijke wijze, zijn tamelijk moeizame en jaren durende toetredingsprocedure.

Ondanks het gesteggel met Joop Schafthuizen zegt Reve-biograaf Nop Maas: 'Ik heb geen moment spijt gehad dat ik ooit aan dit project begonnen ben'. Maas sprak zaterdag 8 december op de jaarlijkse Reve dag in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. 'Mijn doel was om zoveel mogelijk de feiten te verzamelen en vast te leggen. Dat is grotendeels gelukt, ondanks de vele passages die op last van Schafthuizen zijn weggelaten in het derde deel van de biografie. Het blijft voor mij een raadsel waarom Joop dit derde deel wilde tegenhouden. Hij heeft de tekst tevoren mogen lezen, we hebben alles wat hij wilde schrappen geaccepteerd. We waren het eens.'

Heeft u de behoefte, al dan niet gestimuleerd door het jaargetijde, om weer eens een fijne Mis bij te wonen kunt u a.s. vrijdag 14 december om 14.00 terecht in de Pastoor van Arskerk aan de Aaltje Noordewierstraat 4 te Den Haag. Daar wordt, op initiatief van Teigetje en Woelrat een Requiemmis opgedragen voor Gerard Reve, op zijn 89ste geboortedag.

Pastoor Louis Berger van de parochie H. Pastoor van Ars in Den Haag zal de mis te celebreren. De cabaretier Herman Finkers heeft toegezegd in het gregoriaans te zingen tezamen met het parochieel kerkkoor. De dienst zal geheel in het zwart zijn. "Het wordt een religieuze happening", aldus Van Manen (Woelrat).

Joop Schafthuizen vindt het best maar komt zelf niet.

Max Pam komt wel.

Recent verschenen: 'Boekenmanie, De geboorte van Johan Polak' door Koen Hilberdink. Een vingeroefening van Hilberdink voor zijn in 2014 te verschijnen biografie van Polak. Het werk(je) behandelt, deels in vogelvlucht, de jonge jaren van Polak en zijn tamelijk moeizame gang richting het uitgeversschap.

Reve speelt geen rol van betekenis en komt 2 keer zijdelings ter sprake. Een mooie uitgave.

De eerder aangekondigde OBA-activiteit op 16 december met Theodor Holman gaat niet door!

Op 8 december om 15.00 in Theater van ’t Woord in de OBA geeft Nop Maas een lezing over het laatste deel van de Reve-biografie. Kaarten bestellen via: www.oba.nl/activiteit

Op 20 november, op Nederland 2 bij NCRV's Altijd Wat, Teigetje en Woelrat in Friesland geïnterviewd door Frenk van der Linden.

Op zondag 25 november 14.00 zijn Teigetje en Woelrat te gast bij Coen Peppelenbos in de Centrale Bibliotheek in Groningen. Onderwerp van gesprek is het recent verschenen Ons Leven met Reve.

Dit nieuws zal inmiddels iedereen wel bekend zijn. Als u de details nog even rustig wilt nalezen: nrc.nl. Overigens loopt er nog een beroepsprocedure, aangespannen door Schafthuizen die op zijn vroegst ergens halverwege 2013 tot een uitspraak zal leiden. Een verbod zal dan zinloos zijn maar toekenning van de geeiste schadevergoeding zou voor de Uitgeverij en Nop Maas wel heel pijnlijk zijn.

Recensies: Xandra Schutte op athenaeum.nl, Elsbeth Etty in NRC Handelsblad Jeroen Vullings in Vrij Nederland, Thijs Lijster in De Groene Amsterdammer, Enny de Bruijn in het Reformatorisch Dagblad, Pieter Feller op boekenbijlage.nl.

Ook wel interessant in het kader van de biografie is dit artikel van Reinjan Mulder die betoogt dat gezien de forse overheidssubsidie die Maas voor het biografie-project heeft gekregen Maas het derde deel niet had mogen 'censureren'. Ter uitleg: voordat het openbare juridische geruzie over het derde deel losbarstte heeft Maas met Schafthuizen de deal gesloten dat in ruil voor het schrappen van voor Schafthuizen onwelgevallige passages Maas gebruik mocht maken van citaten uit ongepubliceerde brieven.

Deel 3 van de biografie ligt in de winkel maar rustig is het bepaald nog niet. De erven Gerard Reve, i.c. Joop Schafthuizen heeft gisteren in Amsterdam een kort geding aangespannen met als inzet een direct verkoopverbod.

Schafthuizen liet zich bij de zitting vertegenwoordigen door zijn advocaten.

Het kort geding lijkt weinig kansrijk omdat het qua juridische argumentatie een herhaling van zetten lijkt ten opzichte van de door Schafthuizen verloren zaak van afgelopen zomer.

Vanuit het perspectief van Schafthuizen en zijn advocaten is het een lastige zaak omdat het Schafthuizen eigenlijk om de hem onwelgevallige inhoud gaat. Maar daar is juridisch niet veel mee te doen, men kan Nop Maas hooguit van laster betichten.

Omdat het dus niet lukt om uitgave tegen te houden op grond van de inhoud probeert men uitgave tegen te houden op grond van het auteursrecht (het gebruik van ongepubliceerde Reve-citaten) maar daarin lijken de eisers niet heel sterk te staan.

Auteur Nop Maas en uitgeverij van Oorschot hebben vrij sterke bewijzen dat die toestemming wel degelijk is verleend door Schafthuizen (in ruil voor verwijdering van een aantal passages, in deel 3 met *** aangegeven) en bovendien is er het precedent van de eerste 2 delen van de biografie, waarin ook geciteerd wordt en waar Schafthuizen geen bezwaar tegen gemaakt heeft.

Grote kans dus dat de rechter vanmiddag (dinsdag 23 oktober) om 17.00 de eis van Scahfthuizen afwijst maar heeft u er nog geen en wilt u zeker zijn van een exemplaar: gebruik de lunchpauze voor een bezoekje aan de lokale boekhandel.

Vrijdag 19 oktober heeft uitgeverij Van Oorschot onverwacht een aantal boekhandels voorzien van het voor november aangekondigde derde deel van Nop Maas' biografie over Gerard Reve.

Normaal gesproken loopt de distributie via het Centraal Boekhuis. Bij boekhandel Schimmelpenninck in Amsterdam was men volkomen verrast: "Kennelijk is er iets aan de hand waardoor Van Oorschot zich genoodzaakt zag tot deze bliksemactie. Mogelijk dat toch nog een verbod of inbeslagname op de loer ligt, ondanks het feit dat Van Oorschot het hoger beroep over de uitgave heeft gewonnen. Het boek zou pas volgende maand in de winkel liggen. Maar opeens werd het vandaag aan ons aangeboden voor de verkoop."

Nog altijd oogt het afgelegen 'Zomerpaleis' van Gerard Reve in Zuid Frankrijk verwaarloosd. Eén glasblok in de muur is zo ver stuk dat vogels er een nest in hebben gemaakt. Vergeleken met een jaar geleden woekeren braamstruiken, onkruid en gras zo mogelijk nog heviger om de betonnen gebouwtjes in de hoge bergen nabij La Paillette, een dorpje tussen Dieulefit en Vesc.

Maar de deuren zijn niet meer open. Er zitten nu deugdelijke sloten op. Door de ramen is te zien dat binnen de boel enigszins opgeruimd lijkt, veel troep is weggehaald.

'Een buitengewoon document', zo kondigde criticus Arjan Peters 'Ons Leven Met Reve' aan, de lang verwachte persoonlijke terugblik van Teigetje & Woelrat op hun geschiedenis met de in 2006 overleden schrijver. Zaterdag 1 september vond de boekpresentatie plaats in een halfvolle zaal op het festival Manuscripta in Amsterdam.

Daar vertelden de in het zwart geklede schrijvers voor de zoveelste keer over hun herinneringen: hoe depressief Gerard vaak was en hoe moeilijk Willem dit vond, hoe het hem goed leek dat er iemand als steun en toeverlaat bij kwam en dat dit in 1969 gebeurde met de komst van Henk. Die is inmiddels 65 en en Willem 70.

Het heeft even een paar jaar geduurd maar het lijkt nu dan echt te gaan gebeuren: de memoires van Teigetje en Woelrat gaan in september verschijnen.

Het boek krijgt de titel 'Ons leven met Reve', zowel Teigetje als Woelrat (Willem Bruno van Albada, Hendrik Lambertus van Manen) worden als auteur genoemd en het boek is naar het schijnt rijkelijk van fotomateriaal voorzien.

In oktober zal dan eindelijk het derde, tevens laatste deel verschijnen van Nop Maas' biografie over Gerard Reve. Hoewel Joop Schafthuizen tegen de publicatie weer hoger beroep heeft aangekondigd, zal dit 'in cassatie gaan' bij de hoge raad geen opschortende werking hebben. Hooguit kan Schafthuizen een schadevergoeding tegemoet zien, indien hij zou winnen.

'Het was lang wachten', verzuchtte biograaf Maas afgelopen zaterdagochtend vroeg op Radio 1. In een vijf uur durend programma, gewijd aan de literaire Top 45 van publicist Max Pam, gaf Nop Maas uitvoerig kommentaar op de uitspraak van het gerechtshof op 26 juni, dat deel 3 van de biografie alsnog uit mag komen. 'In feite had het boek anderhalf jaar geleden moeten verschijnen. Al het gedoe en gezeur is volgens mij nergens goed voor geweest, zelfs niet voor Joop Schafthuizen. Of hooguit dat het hem uit zijn depressie en lethargie gewekt heeft. Maar de manier waarop hij eigenlijk een fout soort reclame maakt voor dat boek, dat is volstrekt contraproductief. De tienduizend mensen die de eerste twee delen gekocht hebben, zij willen dat derde deel ook lezen. Maar nu gaat bovendien een aantal mensen dat boek kopen die vooral willen weten waarom Joop daar nou zo op tegen was. Dus dat is een beetje dom van hem.'

Het derde deel van Nop Maas' biografie over Gerard Reve kan eindelijk verschijnen. Het gerechtshof Amsterdam wees vandaag vonnis in deze lang slepende zaak. De bezwaren van Joop Schafthuizen tegen de publicatie zijn door het hof afgewezen. Uitgever Van Oorschot en biograaf Nop Maas zijn voldoende zorgvuldig tegemoet gekomen aan de door Schafthuizen gestelde voorwaarden, aldus de rechtbank.

De eerdere uitspraak in kort geding, bij de voorzieningenrechter, is nu in dit hoger beroep verworpen. Schafthuizen moet zelfs de kosten van beide rechtszaken, ruim dertienduizend euro, betalen. Deel drie van de Reve biografie kan binnenkort dus gewoon op de markt komen.

'Blatante, botte leugens.' Het ongenoegen van Guus van Bladel over Nop Maas, auteur van de Reve-biografie die Kroniek van een schuldig leven heet, zit diep. Het literaire tijdschrift DE GIDS brengt deze week een uitvoerig interview waarin de tachtigjarige Van Bladel ongezouten zijn visie op tafel legt. Journalist Bert Boelaars sprak de gemoedelijke Brabander met wie de volksschrijver samenwoonde in de jaren ná Van Albada en Van Manen, en vóór de periode Schafthuizen. Vanuit het verre Maleisië waar hij al vele jaren resideert komt Van Bladel bovendien met nieuw inzicht: 'Gerard was regelmatig slachtoffer van een monkey mind'.

De publicatie in De Gids, die op 6 juni tevens verschijnt als bijlage bij De Groene Amsterdammer, is de samenvatting van een veel uitvoeriger vraaggesprek. Met dank aan interviewer en geïnterviewde volgt hier de uitgebreidere versie van dat gesprek:

De vitale oud-Indiëganger gaat er eens goed voor zitten. We treffen elkaar aan zijn vaste tafel in het mondaine café Zen, midden in het drukke centrum van Melaka. Hier drinkt Van Bladel dagelijks zijn koffie en ontvangt hij zijn gasten uit binnen- en buitenland. Vlak na mij komen twee filmmakers uit Bollywood om te praten over de verfilming van zijn ervaringen in de jaren negentig met drugsgevangenen in Singapore. Als vrijwillig geestelijk raadsman begeleidde Van Bladel de ter dood veroordeelde Johannes van Damme en de ternauwernood aan de strop ontsnapte Maria Krol. Zijn dagboeken over beide detenties vormen de basis voor een film die wereldwijd zal worden uitgebracht.

27 april jl. diende het hoger beroep in het Paleis van Justitie op de Prinsengracht te Amsterdam in de zaak tussen Nop Maas/Uitgeverij van Oorschot en Joop Schafthuizen. Schafthuizen wil de publicatie van deel van de biografie van Gerard Reve door Nop Maas tegenhouden. In een eerder kort geding was Schafthuizen de 'winnaar'.

Het bezwaar van Schafthuizen richt zich op het, zonder toestemming gebruik maken van ongepubliceerd materiaal van Reve. Op dit materiaal bezit Schafthuizen het auteursrecht. Daarnaast heeft Schafthuizen ook inhoudelijke bezwaren (Schafthuizen vindt dat de biografie een eenzijdig beeld schetst van hun relatie: slechts erotiek, drank en geld) maar daarmee valt juridisch natuurlijk niet veel te doen.

In beide zittingen stond de vraag centraal of er voor het gebruik van ongepubliceerd materiaal toestemming was verleend. Daarover veel gedetailleerde en weinig interessante onenigheid en geen nieuwe argumentatie.

Het voorstel van de rechter om de biografie toch integraal uit te geven maar met een nawoord van Schafthuizen wordt door Schafthuizen meteen afgewezen. Ook een financiële regeling mislukt. Uitspraak op 26 juni.

Nog een slotopmerking van de redactie van Nader tot Reve: beide rechtszaken hebben zich op een tamelijk basaal juridisch niveau afgespeeld. Onwillekeurig gaat de gedachte uit naar de briljante verdediging die Reve hoogstpersoonlijk voerde in de roemruchte godslasteringzaak eind jaren zestig. Wanneer Reve nog aan deze zaak deel had kunnen nemen was het vermoedelijk heel anders gegaan en had de zaak zich zeker op een hoger en meer principieel niveau afgespeeld.

Tussen 22 en 25 mei komen bij Veilinghuis Bubb Kuyper een aantal, deels onbelende manuscripten van Gerard Reve (een brief, gedichten en een exemplaar van het zeer zeldzame Terugkeer) ter veiling.

Het gaat om materiaal uit 1940 uit de nalatenschap van Bep Scholte, een meisje dat Reve kende uit de Watergraafsmeer. Later ging voor Reve de vriendschap over in verliefdheid die evenwel door Bep niet werd beantwoord. Zij had een oudere vriend, met wie zij na de oorlog is getrouwd en die vriend is het onderwerp van de brief en een deel van de gedichten.

Reve schreef aan Bep Scholte:

Reve's spot en snoeverij hadden zoals bekend niet het gewenste resultaat en aan de relatie tussen Reve en Bep Scholte kwam een eind. De verdere briefwisseling tussen Scholte en Reve is helaas vernietigd (Reve was niet de enige die jaloers was).

Meer over deze vondst en de relatie Reve-Scholte in trouw van zaterdag 19 mei in een artikel van Tom Rooduijn.

Op de veiling zijn de manuscripten en het exemplaar van Terugkeer (moest minimaal 8.000 euro opbrengen) niet verkocht.

De flatwoning waar Gerard Reve en Guus van Bladel in de jaren zeventig samenwoonden staat sinds twee maanden te koop voor een vraagprijs van 225.000 euro. Nieuwe Markt 12 in Weert is inmiddels grondig gerenoveerd, zoals te zien is op foto's van de verkopende makelaar. De ingang is links in het portiek naast de voormalige bakkerswinkel, waar nu een ijs- en koffiesalon is gevestigd. Het pand omvat nog altijd drie verdiepingen en meet ruim 140 m2.

'Af en toe bel ik Joop nog wel eens', aldus Bram Peper afgelopen donderdag 29 maart op Radio Rijnmond. In het programma Ro Radio haalde de oud-burgemeester herinneringen op aan de zes jaar geleden overleden schrijver: 'Door een toevallige ontmoeting op het stadhuis ben ik in 1987 met hem in contact gekomen. Er ontspon zich een vrij lange briefwisseling. Soms bezocht ik hem thuis. Hij woonde toen nog met Joop aan de Julianalaan 36 in Schiedam, een beetje morsige woning. Daarna ben ik ook in Frankrijk geweest. Hij wilde graag dat Rotterdam zijn huis dat hij daar aan het verlaten was zou aankopen als bedevaartsoord. In Machelen ging ik ook naar hem toe, niet heel frequent overigens.'

Op 11 januari 2012 waren Wil Heezen (neerlandica) en Paul van de Laar (historicus) te gast bij Theodor Holman in het Radio 5 programma OBA Live. Heezen en van de Laar schreven een biografie over Ludo Pieters (1921-2008), de Rotterdamse havenbaron met literaire aspiraties die zich ontpopte tot beschermheer en vriend van Gerard Reve.

Pieters was een van de belangrijkste mecenassen en kunstliefhebbers van Rotterdam. Hij wilde het beeld veranderen van deze arbeidersstad in een kunststad. Met hart en ziel probeerde hij met name moderne cultuur te bevorderen, variërend van architectuur tot poëzie en beeldende kunst. De opzet van het bij uitgeverij THOTH verschenen boek 'Ludo Pieters. Rode havenbaron, mecenas en vriend van Gerard Reve' was met name om de betekenis van de markante zakenman te onderzoeken voor de culturele sector van Rotterdam.

Toen de schrijvers in 2000 kennis maakten met Pieters wilde deze over alles praten behalve over Reve met wie hij op dat moment weer eens gebrouilleerd was. 'Over Gerard praat ik niet', luidde het resoluut. Om die reden wilde Pieters ook Nop Maas niet te woord staan, aldus de schrijvers in het radioprogramma.

Op 11 januari 2012 op Radio zijn Wil Heezen en Paul van de Laar te gast bij Theodor Holman. Heezen en van de Laar schreven een biografie over Ludo Pieters (1921-2008), de Rotterdamse havenbaron met literaire aspiraties die zich ontpopte tot beschermheer en vriend van Gerard Reve.

Pieters was een van de belangrijkste mecenassen en kunstliefhebbers van Rotterdam en zette zich op vele manieren in voor de literatuur. Het boek 'Ludo Pieters. Rode havenbaron, mecenas en vriend van Gerard Reve.' verscheen bij Uitgeverij THOTH.

Toch nog een verrassing voor de bezoekers van de jaarlijkse Reve-middag in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), afgelopen zaterdag 17 december. 's Morgens was op het nippertje de tentoonstelling met zogeheten roofdrukken verboden die 's middags geopend zou worden. De expositie op de tweede verdieping was al ingericht, maar de vitrines moesten op last van de voorzieningenrechter die middag uiterlijk om half zes ontruimd zijn.

En dus opende directeur Hans van Velzen in de pauze van de Reve-middag, om vier uur, de tentoonstelling voor precies dertig minuten. Om half vijf was de pauze voorbij en haalden Van Velzen en zijn medewerkers de vitrines leeg.

lees verder (incl. foto's).

De jaarlijkse Reve-middag in de OB van Amsterdam vindt dit jaar plaats op zaterdag 17 december.

met o.a. dr Edwin Praat over zijn onlangs verschenen proefschrift Verrek, het is geen kunstenaar: Gerard Reve en het schrijverschap.

Aansluitend een DVD-presentatie van Ernest Beneder met niet eerder vertoonde interviews en beeldfragmenten van diverse signeersessies uit de jaren tachtig. Beneder was destijds hoofd PR bij uitgeverij Elsevier Manteau waar Reve een groot aantal boeken uitbracht.

Het programma wordt gepresenteerd door Bert van Galen, presentator bij o.a. Amsterdam FM.

Kaarten bestellen via oba.nl/agenda.

Nader tot Reve heeft de laatste maanden op een laag pitje gedraaid maar we zijn er weer en gaan nu langzaam weer op stoom komen. Om te beginnen een korte terugblik op het Reve-nieuws van de afgelopen maanden:

Het ligt nog altijd uiterst afgelegen in een wonderschone omgeving van bergen en dalen. Ergens tussen Dieulefit en Vesc in Zuid-Frankrijk, de Drôme. Drie kilometer lang slingert een smalle weg vanaf de hoofdstraat omhoog. Het laatste stuk is bijzonder steil. Pas dan doemt opeens het 'Zomerpaleis' in volle glorie op. Met bloed, zweet en tranen bouwde Gerard Reve hier zijn afgelegen verblijf in de jaren zeventig.

Aanvankelijk een eenmansbunker van zo'n drie bij vier meter, met daarachter een grote cisterne voor het water. Toen het betonnen gevaarte na veel zwoegen in 1974 voor bewoning gereed was gaf Reve het als ode aan Maria de naam NOTRE REINE.

kijk en lees verder.

Naar het nieuwsarchief >>