Nader tot Reve Homepage
tak tak
archief nieuws | Twitter | bibliotheek | colofon-contact | links | archief achtergronden | Condoleance 2006 | 5 december 2019
Rubriek: Bezoekersvragen
Kikker op muurtje Greonterp
10 juni 2018
Door een toevalligheid ben ik in het bezit gekomen van de kikker die Reve in Greonterp op zijn zelf gemetselde muurtje heeft geplaatst aan de rechterzijde van de ingang (zie p. 40, 58 en 84 van het boek "Huize het Gras"). Een familielid woonde om de hoek, wij kwamen als kinderen regelmatig in Greonterp.
Muurkikker
Nu is mijn vraag of Reve ergens in zijn werk refereert aan het beeldje?
Het licht
10 juni 2018
Is er ooit iemand geweest die onderzoek heeft gedaan naar Reve's behandeling, benoeming en beschrijving van het licht? Het zou een mooi onderwerp zijn ...
Op twitter.com/nadertotreve korte nieuwtjes en webverwijzingen, op deze website langere nieuws- en achtergrondartikelen.
OBA Gerard Reve-middag 15 december 2019: Achter De Avonden'
5 december 2019
Boekpresentatie Achter De Avonden van Hubert Houweling
Zondag 15 december 15.00 - 16.00 uur | OBA Oosterdok (Centrale), OBA Theater | Toegang gratis
Wie dacht dat we alles nu wel weten over De Avonden wacht een aangename verrassing. Amsterdammer Hubert Houweling woonde schuin boven de familie Van het Reve aan de Jozef Israëlskade waar de jonge Gerard zijn spraakmakende debuutroman schreef. Hij kwam van jongs af aan bij het gezin over de vloer. Zijn herinneringen heeft hij nu te boek gesteld. Reve’s eerste boek blijkt bij nader inzien namelijk veel meer achtergronden te kennen dan we tot dusver vernamen. Houweling heeft zich grondig verdiept in de tekst en speurde alles nog eens nauwkeurig na. Daarover komt hij vertellen op de jaarlijkse Gerard Reve-middag.
Houweling gaat in gesprek met journalist Bert Boelaars. Verder zullen enkele videofragmenten te zien zijn met betrekking tot het boek uit 1947 dat vele malen is herdrukt en ook in het Engels en andere talen uitkwam.
Na afloop signeersessie en boekverkoop
Reve-Graffiti in Amsterdam
28 november 2019
In Amsterdam, op de hoek van de Amstelkade en de Rijnstraat (bloemenstal tegenover Rijnbar; lijn 4 halte Amstelkade) is momenteel deze graffiti-afbeelding van Reve te zien. Kunstenaar onbekend.
Reve-Graffiti in Amsterdam
Heeft u meer informatie, laat het ons weten.
Met dank aan en foto van Bert Esselink
'De buurman vertelt' - Magie van De Avonden nader belicht in nieuw boekje
10 november 2019
Wie dacht dat alles al verteld is over De Avonden wacht een aangename verrassing. Amsterdammer Hubert Houweling woonde schuin boven de familie Van het Reve aan de Jozef Israelskade waar de jonge Gerard zijn spraakmakende debuutroman schreef. Hij kwam van jongs af aan bij de familie over de vloer. Zijn herinneringen heeft hij nu te boek gesteld in het zojuist verschenen 'Achter De Avonden'.
Achter de Avonden, omslag
Reves eerste boek blijkt bij nader inzien meer achtergronden te kennen dan we al te weten kwamen in de vele geschriften die er tot dusver over gepubliceerd zijn. Houweling heeft zich nog eens grondig verdiept in de tekst en speurde alles opnieuw nauwkeurig na.
'De buurman vertelt' staat toepasselijk vermeld op de achterflap. Binnenin herinneringen van deze buurman die indertijd als jongetje opgroeide in hetzelfde trappenhuis als de familie Van het Reve, en er geregeld over de vloer kwam. 'Als Gerards ouders thuis waren was de deur nooit op slot en kon je zo doorlopen', weet Houweling nog. 'Pas in de gang kondigde je dan je komst aan. Als kind ging ik vaak naar ze toe. (…) Ik noemde ze oom Gerard en tante Net.'
De PC Hooftprijs voor Gerard Reve, een terugblik vijftig jaar later
2 september 2019
Het Stadsarchief Amsterdam bood zondag 22 september een boeiende middag omtrent twee spraakmakende gebeurtenissen rond Gerard Reve in 1969. Medewerker Meino Schraal sprak erover met publicist en Reve-kenner Theodor Holman.
Allereerst werd stilgestaan bij de prestigieuze P.C. Hooftprijs die (toen nog geheten) Gerard Kornelis van het Reve ten deel viel. Op 26 augustus 1969 overhandigde de RK minister van cultuur Marga Klompé hem deze oeuvreprijs voor zijn literaire werk. De zorgvuldig geregisseerde kus die Reve bij de uitreiking gaf aan de bewindsvrouw haalde alle kranten.
'Die prijs was heel belangrijk voor hem', aldus Holman. 'Reve zag er erkenning in voor zijn werk, en wel: van staatswege! Hij had net het roemruchte "ezelproces" achter de rug. Gewonnen weliswaar, maar toch. In het parlement werden vragen gesteld. Minister-president De Jong, zelf ook van roomse huize, wimpelde de zaak af als zou de prijs een besluit zijn geweest louter van het ministerie van cultuur. Daar moest hij op terugkomen, want het betrof wel degelijk een eerbetoon "van staatswege". En dus, ja, aarzelend, stond toch "het hele kabinet" erachter.'
Herstart Nadertotreve.nl
29 juni 2019
Het zal u mogelijk niet ontgaan zijn dat het op deze website de eerst helft van 2019 wat aan de stille kant was. Dat kan kloppen: uw webmaster had even een Reve-pauze nodig maar heeft er nu weer zin in en de komende tijd kunt u weer regelmatig berichten op de website en op Twitter verwachten.
boekenkast
De Schiedamse Jaren, herinneringen aan Gerard Reve
4 januari 2019
In het najaar van 2018 verschenen bij uitgeverij Scriptum, onder redactie van Jan van Bergen en Henegouwen, Jan Gordijn, Bart Noordegraaf en Hans Overheul. Het boekje bestaat vnl. uit interviews met en herinneringen van mensen die Reve in Schiedam hebben gekend en ontmoet. De foto's in het boek, van Reve in Schiedam, zijn van Vincent Mentzel en Klaas Koppe.
Voor wie het even niet precies weet wat betreft Reve en Schiedam: Joop Schafthuizen woonde in Schiedam toen Reve hem in 1975 leerde kennen. Reve woonde toen officieel in Frankrijk en verbleef daar ook het merendeel van de tijd. Schafthuizen was minder enthousiast dan Reve over het leven op het Franse platteland (weinig reuring, hij sprak geen Frans, had geen rijbewijs en had weinig zin in de eindeloze verbouwingen) en hield tot in de jaren 90 een woning aan in Schiedam (meerdere adressen) toen de twee naar België (Machelen) verhuisden.
Omslag De Schiedamse Jaren
Doek valt voor Gerard Reve museum
31 december 2018
Bezoekers van de jaarlijkse Gerard Reve middag, afgelopen zaterdag 15 december, vroegen zich af: Waar is het Gerard Reve museum gebleven? De OBA vestiging aan de Oosterdokskade in Amsterdam is onlangs flink op de schop gegaan. Daarbij blijkt het op 1 november 2007 door Joop Schafthuizen geopende Gerard Reve museum gesneuveld.
'Het is juist dat het Reve-museum in de "oude" vorm en met die naam niet meer te vinden is op de 2e etage', aldus Maarten Lammers, sectormanager ontwikkeling van de OBA. 'Wel zijn er op dezelfde etage meerdere vitrines gevuld met Reve-materialen. De betreffende vitrines zijn ingericht door Ton v.d. Laar. Deze presentaties blijven wij maken.'
Maar de naam Gerard Reve museum is dus komen te vervallen, na elf jaar. Lammers: 'Na de verbouwing is de tweede etage ingericht als literaire etage. In de vorm van tentoonstellingen en presentaties zullen wij op verschillende plekken van die etage de komende jaren eer betonen aan grote (Nederlandse) schrijvers, maar ook aan debutanten en jonge talenten. Uiteraard zal Gerard Reve hierin een prominente plaats innemen.'
Momenteel zijn de betreffende vitrines gevuld met een selectie uit de nalatenschap van Reve-liefhebber Martijn Bijlsma (1968 – 2018). Mooie foto's, originele brieven, boeken met opdracht etc. Op de website van de OBA is het Reve museum virtueel nog wel aanwezig.
tekst: Bert Boelaars
Eerbetoon Hanny Michaelis op Reve-jaardag
24 december 2018
Het was vooral een middag over Hanny Michaelis, de jaarlijkse Reve-gedenkdag in de Amsterdamse openbare bibliotheek, afgelopen zaterdag 15 december. Reve-biograaf Nop Maas was uitgenodigd om te vertellen over de vorig jaar verschenen oorlogsdagboeken van Michaelis met wie de schrijver getrouwd was tussen 1948 en 1959. Hanny was één jaar ouder dan Gerard, en is overleden in 2007, één jaar na de dood van haar ex met wie ze steeds bevriend is gebleven.
Nop Maas trof als executeur in de nalatenschap van Michaelis de dagboekaantekeningen aan die zij als jong meisje had geschreven in de oorlog. Ze was zeventien in 1940 en had tot die tijd voornamelijk eenvoudige versjes geschreven. Gerard zat een paar klassen lager op dezelfde school, het Vossius gymnasium. De twee hadden daar geen contact met elkaar. Hanny herinnerde zich Gerard later vaag als een wat stuurse pukkelige medescholier.
In haar dagboek laat Hanny zien hoe in 1939 en 1940 de oorlog geleidelijk aan in haar leven komt, te beginnen op school. Als medio 1942 de transporten naar Polen beginnen voelt ze zich genoodzaakt onder te duiken. Eerst in Zeist, daarna in Hoofddorp en in Leiden. Onder een gefingeerde naam doet ze huishoudelijk werk bij orthodox christelijke gezinnen, een milieu dat haar als vrijzinnig opgegroeid joods meisje wezensvreemd overkomt. Ze voelt zich een hulpeloos wezen en gaat voor zichzelf opschrijven hoe ze alles ervaart, aldus Maas die de inmiddels uitverkochte dagboeken bezorgde. Dat was gevaarlijk, maar ze deed het toch omdat het dagboek haar enige gesprekspartner was. In 1943 zijn haar ouders vermoord in Sobibor en het is puur geluk geweest dat zij zelf in leven kon blijven, ondanks enkele pogingen tot verraad.
Hanny Michaelis in 1967
Hanny Michaelis in 1967
Foto door Ben Merk / Anefo - Nationaal Archief, CC BY-SA 3.0
tekst: Bert Boelaars
Arno Kantelberg: De Stijl van de Schrijver
2 december 2018
In 'De Stijl van de Schrijver' (Podium, 2018) schetst Arno Kantelberg een beeld van de kledingstijl en aanverwante accessoires van 30 (dode en levende) Nederlandse schrijvers. Allemaal mannen want "vrouwenmode is mijn expertise niet".
Reve staat, met Carmiggelt op de omslag (foto uit 1975), komt in diverse stukjes ter sprake maar moet zijn artikel delen met W.F. Hermans.
Omslag Arno Kantelberg: De Stijl van de Schrijver
Hermans komt er niet best vanaf. Kantelberg: "Hij schreef zoals hij zich kleedde: precies, zakelijk, gereserveerd, nuchter." Ook wel samengevat als: houterig en saai.
Het stuk over Reve en WFH is opgehangen aan de befaamde fotoserie door Cas Oorthuys op het Amsterdamse Waterlooplein in 1954. Tegenover de saaie degelijkheid van Hermans wordt Reve door Kantelberg neergezet als een soort hipster avant la lettre.
OBA Gerard Reve-middag 15 december
2 december 2018
De jaarlijkse OBA Reve-middag is dit jaar op zaterdag 15 december. Gast dit jaar is Nop Maas die gaat vertellen over de oorlogsdagboeken van Hanny Michaelis.
Nop Maas (1949) is uiteraard vooral bekend als redacteur/bezorger van diverse brievenuitgaven van Reve, van diens 'Verzameld Werk' en van de monumentale driedelige Reve-biografie 'Kroniek van een Schuldig Leven'. In de laatste jaren van haar leven had Nop Maas frequent contact met dichteres Hanny Michaelis (1922-2007) die van 1948 tot 1959 getrouwd was met Gerard Reve. Maas mocht in zijn Reve-biografie rijkelijk citeren uit de verder niet-gepubliceerde briefwisseling tussen Reve en Michaelis.
In 2016 en 2017 verschenen, in 2 delen ('Lenteloos Voorjaar, 1940-1941' en 'De Wereld waar ik buiten sta, 1942-1945') oorlogs- en onderduikdagboeken van Michaelis, beide bezorgd door Nop Maas. Michaelis heeft nadien geen dagboeken meer bijgehouden.
De bijeenkomst duurt van 14.00-16.00, aan de OBA Oosterdok (OBA Forum) en kaarten kunt u hier bestellen.
Reve Revue in Schiedam
25 oktober 2018
Van 27 oktober tot 4 november vindt in Schiedam de 'Reve Revue' plaats. Het is een literair festival over Reve's 'Schiedamse Periode' (1975-1993).
In tegenstelling tot Reve's Amsterdamse, Londense, Greonterpse, Weerter, Franse en Machelse periode is de 'Schiedamse Periode' een vooralsnog weinig bekend begrip onder Revianen. Reve woonde deze jaren in Frankrijk en verbleef met enige regelmaat bij zijn partner Joop Schafthuizen en die woonde in Schiedam. Ook heeft Reve maar weinig geschreven over Schiedam en dat helpt de bekendheid natuurlijk ook niet.
Reve Revue Schiedam
Toch hebben enkele Schiedamse Revianen genoeg aanleiding gevonden om over deze periode een festival te organiseren, waarvoor hulde!
Het programma
Tijden en toegangsprijzen op de website: www.reverevue.nl
- 27 oktober: Talkshow olv Ernest van der Kwast met als gasten Lilou Dekker, Arie Storm (beiden van Circus Reve), Klaas Koppe en Teigetje en Woelrat.
Jan Cremer en Gerard Reve: bestsellers, geld, huisvesting en seksbrieven
30 september 2018
In het eind 2017 bij de Bezige Bij verschenen 'Sirenen' van Jan Cremer (brieven en herinneringen aan de roerige relatie die Cremer begin jaren 60 met Loesje Hamel had) wordt een verhaal verteld dat opmerkelijke parallellen heeft maar ook levensgrote verschillen kent met een vrijwel gelijktijdige ontwikkeling in het leven van Gerard Reve:
Jan Cremer, Sirenen
Met het verschijnen van 'Ik, Jan Cremer' in 1964 (en het vervolg in 1966) werd kunstenaar/schrijver Jan Cremer in één klap uit de anonimiteit én uit de armoede getild. Eén van de eerste dingen die Cremer deed met zijn nieuw verworven status en rijkdom was het huren van een suite voor een jaar in het Hilton (voor die tijd had hij amper een vaste woon- of verblijfplaats) en kocht vervolgens een groot en duur grachtenpand en liet dat volledig verbouwen en opknappen. Kortom: van nul naar honderd in zeer korte tijd.
Ook voor Gerard Reve was het succes van zijn eind 1963 verschenen brievenroman 'Op Weg naar het Einde' een keerpunt in zijn leven. Krothuizen in Amsterdam en Londen, uitputtende baantjes op kantoor en in een ziekenhuis, doodlopende wegen op toneelgebied, een volledig mislukt poging om in het Engels te gaan schrijven, zeer beperkte oplagen van het weinige dat hij publiceerde, kortom: na de vliegende start met 'De Avonden' in 1947 was het 15 jaar niet veel zaaks met Reve's literaire carrière.
Greonterper muurkikker haalt de pers
24 juni 2018
In Greonterp had Reve, op zijn zelfgemetselde muur, een aardewerken kikker geplaatst, volgens Teigetje en Woelrat aangeschaft in een tuincentrum in Sneek of Amsterdam. De kikker stond aan de ene kant van het toegangspoortje, op de andere hoek stond een konijn. Een en ander is duidelijk te zien op foto's op de pagina's 40, 58 en 84 van 'Huize Het Gras', het fotoboek van Teigetje en Woelrat uit 2009, over de Greonterpse tijd.
Na vertrek en verkoop van het huis begin jaren 70 is de kikker blijven staan (lot van konijn is onbekend) en tijdens een periode van jarenlange leegstand 'gered' door kunsthistorica Ilse Geelen Slot (84). Zij kwam begin jaren 70 met enige regelmaat in Greonterp voor familiebezoek. Reve, Teigetje en Woelrat heeft zij niet meer in persoon getroffen.
detail artikel De Gelderlander
Dagblad De Gelderlander besteedde aan deze 'petit histoire' een artikel in de krant van 12 juni 2018. Geelen: "Toen hij het huis had verkocht, heeft het een hele tijd leeg gestaan. Ik was bang dat de kikker slachtoffer zou worden van het verval van de muur en heb het beeldje er toen afgehaald. Ik vond vanuit historisch perspectief dat het bewaard moest blijven. De muur is later inderdaad gesloopt."
Reve in Schiedam?
20 juni 2018
Schiedammer Jan Gordijn is bezig met een boek over de 'Schiedamse periode' en zoekt hiervoor materiaal. Er is al het nodige maar kennelijk nog niet genoeg om een boek, dat eind van dit jaar zou moeten verschijnen, te vullen.
De partner van Reve, Joop Schafthuizen, woonde in Schiedam en tussen 1975 en 1993 werd zijn woning gebruikt wanneer Reve en/of Schafthuizen in Nederland waren. Maar met name Reve zelf bracht deze jaren grotendeels in Frankrijk door (waar hij in Vesc 2 huizen bezat). Een kortere periode, rond 1980 werd deels ook in Engeland doorgebracht waar Reve toen ook een woning bezat.
De bron voor dit artikel is een stukje op RTV Rijnmond en de bewering dat Reve van 1975 tot 1993 in Schiedam heeft gewoond is dus niet correct.
Heeft u informatie over Reve's wederwaardigheden in Schiedam: u kunt Jan Gordijn mailen via reveschiedam@gmail.com
Greonterp: plaquette onthuld en start diverse Reve-activiteiten
22 april 2018
In aanwezigheid van Teigetje en Woelrat en voormalig politicus Hans Wiegel is op zaterdag 21 april in Greonterp een plaquette onthuld en ingezegend (door Pastoor van der Weide). Tevens werd het startsein gegeven voor diverse Reve-activiteiten in en rondom Greonterp de komende maanden.
Op de plaquette staat de volgende tekst:
HIER WAS REVE, ZEER KORTE TIJD, BIJNA GELUKKIG
Schrijver Gerard Kornelis van het Reve, later Gerard Reve
Woonde van 1964 tot 1971 met Teigetje en Woelrat in 'Huize Het Gras'
inzegening plaquette door pastoor van der Weide
De inzegening plaquette door pastoor van der Weide: "Goede God, wij zegenen deze steen, deze plaquette. Mogen alle mensen die hier komen opnieuw verbonden zijn en blijven met het goede, wat door deze mens tot ons is gekomen. Dat vragen we u in de naam van de Vader, de Zoon, de heilige Geest, Amen."
Activiteiten in en rondom Greonterp
12 april 2018
Diverse Reve-activiteiten in en rond Greonterp de komende maanden:
Onthulling herinneringsplaquette op 21 april
Op 21 april 2018 zal in Greonterp in aanwezigheid van wethouder van Cultuur Stella van Gent (Gemeente Sudwest Fryslan), oud-minister en commissaris van de Koningin Hans Wiegel, Reve's toenmalige partners Teigetje en Woelrat en de bewoners van Greonterp en herinneringsplaquette worden onthuld. De puntjes op de i worden gezet door Pastoor van der Weide van de Sint Antonius parochie (Sneek, Blauwhuis, Roodhuis en Heeg) die de plaquette zal inzegenen.
Klokkentoren Greonterp
Na afloop van de plechtigheid is er voor bewoners en genodigden rond de klokkentoren van Greonterp een dorpdiner. Op het menu staat het Friese recept Trommelkoek en Reve’s succesgerecht Kipje Rozijn.
'Mits uiteraard filmisch opgelost', herinneringen van Herman Koch aan Gerard Reve
30 maart 2018
Geen bijzondere aanleiding voor dit stukje, ik was bezig met research voor de In Memoriam van Wim Bergmans en kwam toevallig het artikel tegen dat Herman Koch in het Reve-gedenkboek 'Het Volle Leven' (2006) had geschreven.
Koch verteld hier hoe hij het werk van Reve had leren kennen - in het boekenkastje van zijn moeder stond 'Op Weg Naar Het Einde' tussen de werken van Simone de Beauvoir - en dat sloeg in als de bliksem. En kort memoreert jij nog wat karpatenkoppen (één in het bijzonder) die na het overlijden van Reve er als de kippen bij waren om niet alleen Reve zelf maar ook diens werk dood te verklaren: 'Hij probeerde alleen maar grappige zinnen te schrijven'.
Koch leest voor u Nader tot U
Voor zover bekend hebben Koch en Reve elkaar nooit ontmoet, zoals ook indirect op te maken valt uit het stuk in 'Het Volle Leven'. Op deze foto leest Koch het gedicht 'Droom' voor in een Belgisch tv-programma. Rechts van Koch Wim Helsen.
Maar het mooiste is de anekdote die Koch verteld over het contact dat hij met Reve had in 1997. Dat was in de Jiskefet-tijd en Koch, Prins en Romeyn worstelden met hun creatie 'De Heeren van de Bruyne Ster'. Een kluchtige serie over de bemanning van een COC-schip. Koch c.s. waren zeer ontevreden over het resultaat [dat viel reuze mee, het was bij vlagen zeer hilarisch] en 'in deze verschrikkelijke periode' werd Koch via Klaas Koppe benaderd door Reve die liet weten dat hij en Schafthuizen erg genoten van 'De Bruyne Ster' en of het geen goed idee zou zijn dat Reve een keer een gastrolletje zou spelen. Voor nader overleg kreeg Koch een telefoonnummer.
Circus Reve: theatervoorstelling in Amsterdam en Greonterp
19 maart 2018
Circus Reve is een literaire komedie, geschreven door Arie Storm (schrijver, criticus en Reviaan) en wordt in een regie van Marijke Schermer in april in Betondorp in Amsterdam en in augustus in Greonterp opgevoerd.
Circus Reve
De acteurs zijn: Huib Cluistra, Lilou Dekker (tevens initiatiefnemer), Sebastiaan Frowijn en Tim Teunissen. In een halfopen tent, reizend naar twee van zijn voormalige woonplaatsen, brengen zij Reve terug naar zijn oorsprong. Voor Reve-liefhebbers een feest der herkenning en voor nieuw publiek en jonge generaties een kennismaking met een van de grootste schrijvers die Nederland heeft gekend: Gerard Reve. Circus Reve is een coproductie van Theater Oostblok en Stichting Moskou (geen grapje).
Nader tot U: drankboek en hoogtepunt in oeuvre
10 maart 2018
Nog meer dan traditioneel gebruikelijk was, afgelopen december veel aandacht voor 'De Avonden', Reve's debuut waarvan de klassieke status jaar na jaar alleen maar lijkt toe te nemen.
Maar, lieve Revianen aller Landen, laten we van Reve vooral geen 'one-trick-pony' maken en niet vergeten dat 'Op Weg naar het Einde', 'Nader tot U', 'Taal der Liefde' en 'Moeder en Zoon' (desgewenst aan te vullen) zeker van hetzelfde niveau zijn als 'De Avonden'.
Naar aanleiding van een recente mailwisseling over de enigszins duistere drukgeschiedenis van 'Nader tot U' bij Uitgeverij Van Oorschot (waarover mogelijk binnenkort meer) is ondergetekende Reve's brievenroman uit 1966 maar weer eens gaan herlezen. 'Nader tot U' bevat 5 lange brieven van Reve aan de lezers van het tijdschrift Tirade (zie afbeeldingen), geschreven in Greonterp in 1964 en 1965. Het boek wordt afgesloten met het hoofdstuk 'Nader tot U' dat bestaat uit 30 Geestelijk Liederen.
links een Stoa-uitgave, rechts de Eddy Pieter de Boer-uitgave
Vanaf de 1ste druk in 1966 tot de 19e druk in 1987 verscheen het boek bij Uitgeverij van Oorschot. De drukgeschiedenis is enigszins duister omdat van Oorschot notoir slordig was met druk- en jaartal vermeldingen. Volgens de 'officiële' opgave van van Oorschot beslaat de 'Stoa'-uitgave druk 1 t/m 5 en de 'Eddy Pieter de Boer'-uitgave (rechts) de drukken 6 t/m 14.

Helaas voor de verzamelaar bevat geen van deze uitgaven een drukvermelding. Ook hebben de Stoa-uitgaven allemaal 1966 als jaartal en de EPdB-uitgaven 1969. Drukken kunnen alleen van elkaar onderscheiden worden door middel van kleine verschillen in tekst en typografie. Uit het vergelijken van die verschillen rijst dan weer het vermoeden dat er, in ieder geval van de Stoa-uitgaven, meer dan 5 drukken zijn (of dat er binnen 1 druk nog wijzigingen zijn aangebracht).
Uiteraard geheel persoonlijk maar ik denk dat Reve in 'Nader tot U' op z'n top was qua stijl en oorspronkelijkheid. En hoewel inmiddels 50 jaar geleden geschreven maakt niets in het boek een verouderde indruk. Wat bij herlezing ook opvalt is dat 'Nader tot U' een echt drankboek is. Wat er allemaal precies klopt van de verhalen en herinneringen is onduidelijk maar het beschreven drankgebruik zal amper overdreven zijn. En er werd geen wijn of bier gedronken: het was voornamelijk jenever en andere sterke drank. Reve was in deze jaren dan ook hard op weg naar zijn Grote Delirium in 1966 (in de trein naar Groningen ging het fout, een wekenlange opname in het ziekenhuis van Assen volgde).
Mies Bouwman (1929-2018) en Gerard Reve
27 februari 2018
Op 26 februari jl. is televisie-presentatrice Mies Bouwman overleden. Op 6 maart is de uitvaart (crematie), in besloten kring te Amersfoort. Bouwman was van 1951 tot 1993 actief op de Nederlandse TV en verwierf grote bekendheid met programma's als 'Open het Dorp', 'Zo is het toevallig ook nog eens een keer', 'Eén van de acht', 'Mies en scène' en 'In de hoofdrol'. Ook presenteerde ze 25 jaar de Sinterklaasintocht. Bouwman was getrouwd met regisseur Leen Timp (1921-2013).
Gerard Reve en Mies Bouwman waren generatiegenoten (resp. van 1923 en 1929) en voor beiden waren de jaren 60 de tijd waarin ze succes en grote bekendheid verwierven. Bouwman door de televisie, Reve door zijn werk en de televisie. En ze kenden elkaar dan ook goed.
Mies Bouwman en Gerard Reve
Brief aan mijn Bank
19 januari 2018
Met het genre van de reisbrief begon in de jaren 60 Reve's wederopstanding als schrijver. De brieven verschenen bijna allemaal eerst in het tijdschrift Tirade (verbonden aan van Oorschot, Reve's toenmalige uitgeverij) en het merendeel werd gebundeld in 'Op Weg naar het Einde' (1963) en 'Nader tot U' (1966). Door deze boeken werd Reve een bekende schrijver en kon hij ontsnappen aan de armoede van de voorgaande decennia.
Niet alle brieven werden echter opgenomen in de 2 boeken: 'Brief uit Londen' (1961) en 'Brief uit Berlijn' (1962) verschenen wel in Tirade maar verschenen pas weer echt in druk in Deel 6 van 'Verzameld Werk' (2001). Zo ook het vrij onbekende 'Brief Uit Fatima'. Dit verscheen in de bundeling 'Beeldenstrijd tussen Fatima en New Babylon' en daarna eveneens pas weer in Deel 6.
Ook niet opgenomen maar een stuk bekender is het korte 'Brief aan mijn Bank'. Reve schreef deze brief op 8 augustus 1963 in Algericas (Spanje) en naar het schijnt is de brief ook echt verzonden, aan het bijkantoor Nieuwmarkt van de Amsterdamsche Bank. De brief verscheen voor het eerst in druk in 1965, in het eerste nummer van 'Dialoog, tijdschrift voor homofilie en maatschappij'. De tekst werd herdrukt in 'Archief Reve 1961-1980' (1982) en in Deel 2 van 'Verzameld Werk' (1999).
Dialoog, 1965-1
Een kleine Reisgids voor De Avonden
28 december 2017
Iedere rechtgeaarde Reviaan is inmiddels al een flink eind gevordert: het jaarlijks herlezen van De Avonden, tussen 22 en 31 december lijkt inmiddels een mooie en gevestigde traditie geworden te zijn.
Mocht u echter een jaar eens wat anders willen maar toch in de sfeer van De Avonden blijven, hieronder wat tips. En zoals u zult zien is het 'Avonden-universum' anno 2017 behoorlijk omvangrijk en divers:
1. Verzamelen
Met het opbouwen van een mooie Reve-verzameling kun je een leven lang bezig zijn maar zelfs wanneer beperkt tot De Avonden ben je niet zomaar klaar. Alleen al het bijeenbrengen van de 64 drukken is geen eenvoudige zaak. De eerste druk is relatief eenvoudig te krijgen maar veel wordt aangeboden zonder stofomslag (en dat telt natuurlijk niet) en de algemene vuistregel is: hoe gaver het exemplaar, hoe meer u ervoor moet betalen. De prijzen zijn wat lager dan vroeger maar voor een complete en mooie eerste druk betaalt u nog steeds makkelijk 500 euro.
De meeste van de 64 drukken zijn bij De Bezige Bij verschenen. Ook bijzondere uitgaven, zoals de strips en de facsimile-uitgave's vallen onder de 64-drukkenreeks.
Slechts enkele drukken verschenen bij andere uitgeverijen: 2 jubileumuitgaven bij Atheneum, Polak & van Gennep, 2 verschenen als Lijster en 1 verscheen in 1987 bij Uitgeverij Veen. De uitgaven bij De Bezige Bij zijn met zeer uiteenlopende omslagen en in een verscheidenheid aan vormen verschenen.
Betaalde Liefde, de erotische woordenschat van Gerard Reve
20 december 2017
Recent verschenen bij Uitgeverij De Weideblik: 'Betaalde Liefde, de erotische woordenschat van Gerard Reve', door Ton van den Boom. Een fraai werkje met een tekst over Reve's literaire erotische taalgebruik, gevolgd door een woordenboekje van 12 pagina's met beschrijving en uitleg van de meest kenmerkende erotische Reve-woorden. U weet er vast wel een paar maar ter opfrissing van het geheugen: de drift van het bloed, een jongen van het eigen geslacht, fysiekboekje, de geheime opening, het Heilig Vocht, jongensruiter, Meedogenloze Jongen, meidenpiemel, prijsdier, de publieke opening, zijn raket naar de eeuwigheid afvuren, revisme, tweede mondje en natuurlijk vossenhol.
Ton den Boom, Betaalde Liefde
De titel van het boek is overigens afkomstig van een grap van Reve. Die beweerde na het succes van 'De Taal der Liefde (1972)' dat men het regelmatig over 'Betaalde Liefde' had maar hij had deze fraaie verhaspeling zelf in het leven geroepen.
70 jaar De Avonden, Een hommage aan Gerard Reve
10 december 2017
Zaterdag 16 december 2017, 11:00 - 18.00 uur, OBA Cinetol
Op 1 november was het 70 jaar geleden dat De Avonden: een Winterverhaal door Gerard van het Reve bij de Bezige Bij verscheen. Het boek geldt als een van de belangrijkste literaire werken van de twintigste eeuw. Inmiddels zijn er 64 drukken verschenen en is het boek in diverse talen vertaald. De Engelse vertaling van Sam Garrett The Evenings: a wintertale werd vorig jaar enthousiast ontvangen in de Engelse pers.
In De Avonden beschreef Gerard Reve de laatste tien dagen van 1946 – zondag 22 tot en met 31 december – van de kantoorbediende Frits van Egters. De hoofdpersoon woont nog thuis aan de Schilderskade 66 (Jozef Israëlskade), heeft een problematische verhouding met zijn familie en zoekt 's avonds zijn heil bij zijn vrienden.
In deze tentoonstelling 70 jaar de Avonden zijn verschillende attributen te zien, zoals het knuffelkonijn dat gebruikt is in de filmproductie, en de originele affiche van de verfilming van de Avonden en het stripverhaal geschreven door Dick Matena.
Programma
11.00 - 17.00 Reve expositie en Voorlees estafette in videobooth - OBA
13.00 - 15.30 Film De Avonden & Q&A - zaal Broedplaats Cinetol* euro 2,50
15.45 Opening - 70 jaar De Avonden - OBA
16.00- 17.30 Literaire talkshow - OBA
17.00 - 18.00 Borrel met spruitjeshapjes - OBA
Vanaf 18.00 Avonden dagschotel - Tolbar
De toegang is gratis, alleen een kaartje voor de film kost euro 2,50 en is te koop bij de klantenservice van OBA Cinétol.
70 jaar De Avonden
64ste druk van De Avonden in de boekhandel
5 november 2017
Reve's debuut en meesterwerk, De Avonden is deze maand 70 jaar geleden verschenen en is toe aan de 64ste druk. Het is een van de zeer weinige Nederlandse romans die sinds verschijning (vrijwel) continu in druk zijn geweest.
De 64ste druk is een mooie gebonden uitgave met hetzelfde, door Clare Skeats ontworpen, omslag als dat van de Engelse vertaling die in 2016 bij Pushkin Press is verschenen.
Omslag 64ste druk De Avonden
Interessant is de manier waarop het boek op de omslag wordt aangeprezen: met quotes uit o.a. The Wall Street Journal en The Guardian en van Herman Koch en in de aanprijzende flapteksten wordt De Avonden neergezet als een tijdloos, niet primair aan Nederland gebonden literair meesterwerk dat voor iedereen interessant kan zijn om te lezen.
Kortom, er wordt niet meer primair gemikt op het slinkende legioen van Revianen die met de aanschaf van de xste druk hun collectie compleet willen houden. Hoewel die er nog steeds zijn natuurlijk.
Website: De Bezige Bij
Met Gerard Reve op kamp
1 november 2017
Er zijn maar weinig vooroorlogse documenten van Gerard Reve voorhanden, zo constateerde Reve-biograaf Nop Maas in deel een van Kroniek van een schuldig leven (2009). Een van die schrijfsels van de jonge Reve is een brief van donderdag 20 juli 1939 aan zijn ouders (opgenomen in Archief Gerard Reve 1931-1960, blz. 241). Hij is geschreven vanuit een jeugdkamp. Hetzelfde kamp dat een rol speelt in de bundel Zondagmorgen zonder zorgen (1995).
Welk kamp
In De Parelduiker (jrg 13, 2008, nr. 1) kwam aan de orde dat Gerard Reve oorspronkelijk die zomer van 1939 een trektocht met zijn vriend Robert Hartog zou ondernemen. Zoals hij ook in de brief memoreert. Omdat hij blijkbaar geen zin had, koos hij ervoor in plaats daarvan deel te nemen aan een zomerkamp. De vraag is aan welk jeugdkamp de 15-jarige Gerard Reve deelnam?
Uit de brief aan zijn ouders wordt duidelijk dat er tegen de Lunterse jeugdelite werd gevoetbald en dat het dus in de buurt van Lunteren moet zijn geweest. Uit het fragment 'Zelf kamperen. Het tweede kamp' (Zondagmorgen zonder zorgen) kunnen we opmaken dat er buiten het dorp Lunteren werd gekampeerd. Reve schreef zijn ouders: 'De ligging is fraai hier. Het is heel hoog en je hebt een ver gezicht over de heide- en korenvelden tot aan de horizon, waar je de lucht bij warm weer sidderend ziet opstijgen. Bij de Goudsberg zijn 's Maandags- en Donderdagsavonds schietoefeningen, waar je op afstand mag kijken.'
Tekst: Arno van der Valk
Onbekende foto Gerard Reve in Greonterp
15 oktober 2017
Gerard Reve in tuin van zijn huis in Greonterp, circa 1967
Gerard Reve voor zijn woning in Greonterp, vermoedelijk in 1967, de gemetselde muur is er nog niet en op de naamplaatjes staat WB van Albada en GK Van het Reve. De foto is waarschijnlijk nooit eerder gepubliceerd. De foto is afkomstig van (en gemaakt door?) een buurman.
'Christina Amende-Bundel' door Literatuurmuseum verworven
10 juni 2017
Het Haagse Literatuurmuseum heeft een schriftje aangekocht met daarin het vroegste bekende werk van Gerard Reve. De gedichten heeft hij op zijn 16e geschreven voor Christina Amende, een meisje op wie hij verliefd was.
Reve gaf de bundel met de titel '10 versjes van Gerard Cornelis van het Reve aan Christina Amende' op 10 maart 1940 aan Christina.
Vijf van de gedichten verschenen in 'Terugkeer' uit 1940 (Reve's eerste publicatie, in eigen beheer), vier andere in Archief Reve (1981). Eén van de gedichten is nooit eerder gepubliceerd.
De 'Christina Amende-Bundel' werd in 2008, één jaar na het overlijden van Christina en twee jaar na het overlijden van Reve, voor 35.000 euro aangeboden, maar dat werd toen te duur bevonden.
Het Literatuurmuseum heeft de bundel nu voor een onbekend (maar lager) bedrag aangekocht van de zonen van Christina Amende.
Christina Amende-Bundel
Uit de NadertotReve Bibliotheek (3): Antoine Bodar
9 mei 2017
Deel 3 van een serie waarin interessante, mooie of opmerkelijke items uit de Reve-bibliotheek van NadertotReve worden uitgelicht.
cover Romeinse Brieven, Antoine Bodar
Antoine Bodar, Romeinse Brieven (2001)
Bundeling 'reisbrieven' die priester/kunsthistoricus Antoine Bodar in de periode 1998-2001 in Rome schreef. De artikelen werden gepubliceerd in 'Katholiek Nieuwsblad', 'Trouw' en 'NRC'. Bodar was voor studiedoeleinden in Rome en verbleef in het Duitstalige priestercollege Santa Maria dell'Anima
Twee brieven in de bundeling gaan geheel over Reve en zijn geschreven ter gelegenheid van Reve's 75e verjaardag op 14 december 1998: 'Het Tabernakel open gezet' (Trouw, 1 december 1998) en 'Weerwoord aan Gerard Reve' (NRC Handelsblad, 11 december 1998). Ze gaan uiteraard over allerlei geloofszaken.
Tekst: Peter Smeets, met dank aan René Mootz.
2 exposities over Gerard Reve
29 april 2017
Expositie over Gerrit Rypma en Gerard Reve in Blauwhuis
Vanaf 28 april een expositie in cafë De Freonskip in Blauwhuis over oorlogsslachtoffer Gerrit Rypma en schrijver Gerard Reve. Reve woonde van 1964 tot 1971 in het naburig dorp Greonterp. Het beroemde gedicht 'Graf te Blauwhuis', door Reve in deze periode geschreven, handelt over de 18-jarige Gerrit Rypma die in 1945 bij een razzia door de Duitsers werd doodgeschoten. Gerrit Rypma was de broer van de buurvrouw van Reve, mevrouw Sjuwke Hogmeijer-Rijpma (1923-2001). Gerrit Rypma lag begraven op het R.K. Kerkhof om de parochiekerk St. Vitus in Blauwhuis, in 1983 zijn de stoffelijke resten herbegraven op het Ereveld in Loenen.
Reve-museum OBA: Gerard Kornelis van het Reve fotograaf
Op woensdagmiddag 3 mei aanstaande om 17.00 uur wordt in het Reve-museum op de tweede etage van de Centrale OBA de tentoonstelling Gerard Kornelis van het Reve fotograaf geopend.
Gerard fotografeerde soms zelf zijn partners Hanny Michaelis (de dichteres H.M.), Wim Schuhmacher (Wimie), Willem Bruno van Albada (Teigetje) en Hendrik van Manen (Woelrat), in de periode 1949-1972. Deze foto's met bijbehorende tekst en uitleg van Teigetje en Woelrat worden tot eind juli geëxposeerd in de vitrines.
Ongedateerde door Reve gemaakte foto van Teigetje
Ongedateerde door Reve gemaakte foto van Teigetje
In Memoriam: Steye Raviez (1943-2017)
4 maart 2017
Fotograaf en schrijver Steye Raviez is op 20 februari op 74-jarige leeftijd overleden aan een auto-immuunziekte. Raviez begon in 1965 als vormgever bij de Haagse Post, daar begon hij ook te fotograferen en dat werd al snel zijn hoofdvak. Mede dankzij Reve stapte hij in 1986 over naar Vrij Nederland (Reve wilde alleen een interview met VN - Rudie Kagie- wanneer Raviez de foto's zou maken). Raviez maakte zowel portretten als reportages. Na zijn vertrek bij VN in 2001 is hij gaan schrijven. Er zijn 3 literaire thrillers van zijn hand verschenen en postuum zullen nog een roman en een biografie van zijn ouders verschijnen.
Raviez' eerste kennismaking met Reve was op 20 november 1968. Hij werd toen in opdracht van de Haagse Post naar Greonterp gestuurd. Een verslag van deze drankrijke fotosessie is te vinden in Raviez' Reve en de beroemde vanitas-achtige drankfoto's zijn toen gemaakt, overigens niet te verwarren met de uitdragerijfoto's van Eddy Posthuma de Boer uit dezelfde tijd. De drankfoto's van Raviez zijn te vinden in Album Gerard Reve, foto 41 en 42 en in Raviez' Reve, de eerste 7 foto's.
Gerard Reve en Steye Raviez
Gerard Reve en Steye Raviez, waarschijnlijk in 1983, foto uit Raviez' Reve
Uit de NadertotReve Bibliotheek (2): Willem Wittkampf
23 februari 2017
Deel 2 van een serie waarin interessante, mooie of opmerkelijke items uit de Reve-bibliotheek van NadertotReve worden uitgelicht.
cover Verzamled Werk Willem Wittkampf
Willem Wittkampf, Verzameld Werk (2000)
Willem Wittkampf (1924-1999) was een schrijver en journalist die na de oorlog eerst als rechtbankverslaggever en later als interviewer voor Het Parool werkte. Vooral in deze laatste rol verwierf hij faam, door zijn vernieuwende stijl (hij maakte vaak van het tweegesprek een monoloog van de geïnterviewde en schreef zichzelf dus uit het verhaal) en zijn onconventionele onderwerpkeuze (de gewone man). Hij werd een voorbeeld voor latere interviewers als Bibeb en Ischa Meijer.
Willem Wittkampf was in de oorlog al actief voor het illegale Parool, zat diverse malen gevangen, werd zwaar mishandeld en kwam geestelijk en lichamelijk beschadigd uit de oorlog. Vermoedelijk was hij sinds de oorlog impotent en hij heeft de rest van zijn leven zwaar gedronken. Ondanks zijn sociale beroep was Willem Wittkampf een loner die zelden of nooit iets over zichzelf vertelde.
Eind jaren 60 verliet hij Het Parool en de laatste 20 jaar van zijn leven bracht hij in grote, zelf verkozen eenzaamheid door, zijn dagen vullend met schrijven en drinken. Na zijn dood werd een enorme hoeveelheid materiaal aangetroffen. Het ging naar schatting om 80.000 handbeschreven Foliovellen. De manuscripten, die mogelijk een roman zouden bevatten (dat was zijn plan eind jaren 60), bleken slecht toegankelijk en tot op heden is er nooit wat van gepubliceerd. Ze liggen nu in het Letterkundig Museum in Den Haag.
Tekst: Peter Smeets, met dank aan Erik Weersing.
Uit de NadertotReve Bibliotheek
15 januari 2017
Dit is het eerste deel van een nieuwe serie waarin interessante, mooie of opmerkelijke items uit de Reve-bibliotheek van NadertotReve worden uitgelicht.
3 Bibeb bundelingen
We beginnen met drie bundelingen van Bibeb-interviews. Bibeb was het pseudoniem van Vrij Nederland journaliste Elisabeth Maria Lampe-Soutberg (1914-2010) die in de 2e helft van de 20ste eeuw grote faam verwierf met haar interviews.
De drie bundelingen komen uit 1965, 1969 en 1980 en bevatten respectievelijk interviews met Gerard Reve, Hanny Michaelis en Johan Polak. De uitgave uit 1965 is van Polak & van Gennep, de andere twee zijn bij Van Gennep uitgegeven (Van Gennep was de naam van de uitgeverij na de breuk tussen Johan Polak en Rob van Gennep in 1969).
Het interview met Reve is in het najaar van 1964 gemaakt. Bibeb reisde met Teiger en Reve per auto naar Greonterp. Na een korte buurtverkenning begint het daadwerkelijke interview dat ongeveer een middag duurt. In het begin is er nog wel sprake van een soort tweegesprek maar gaandeweg wordt het steeds meer een monoloog, met name over God en verder flink wat getier en paranoia.
Er is wat merkwaardigs met het interview, de indruk wordt namelijk gewekt dat Reve het op een zuipen zet en aan het eind van de middag flink lam is. Dat blijkt echter een constructie van Bibeb te zijn geweest. Dat zat als volgt: Bibeb kende de familie Van het Reve al vanaf eind jaren 40 en wist mede daardoor Reve vrij persoonlijke vragen te stellen, over gezin, schuldgevoelens etcetera. Reve wilde na lezing het interview niet gepubliceerd hebben omdat het te dichtbij kwam. Bibeb kwam toen met de suggestie net te doen of beiden dronken waren en Reve is daarmee akkoord gegaan.
Tekst: Peter Smeets, met dank aan Henk Busscher.
In Memoriam: Edward Albee en Bert de Groot
19 december 2016
Naast 'halfbroer' Guus van Bladel zijn in het najaar van 2016 nog 2 mensen overleden die een belangrijke rol in het leven van Gerard Reve hebben gespeeld: toneelschrijver Edward Albee en voormalig uitgever Bert de Groot.
Edward Albee
Edward Albee (1928-2016) was een van de bekendste en meest succesvolle Amerikaanse toneelschrijvers van de 20ste eeuw. Reve heeft diverse toneelstukken van Albee vertaald waaronder Albee's bekendste stuk: Who's Afraid of Virginia Woolf? Dit stuk werd met name door de verfilming met Elizabeth Taylor en Richard Burton wereldberoemd en wordt na meer dan een halve eeuw nog steeds opgevoerd.
Edward Albee met kat, in 1963
Edward Albee met kat, in 1963
De Gerard Revebrug
7 december 2016
Eerder dit jaar zag ik via de sociale media, ik meen Twitter, dat je als Amsterdammer de kans kreeg om een brug te vernoemen.
Het diende wel zo te zijn dat de naam moest verwijzen naar Amsterdammers 'die veel hebben betekend voor de stad of naar andere bijzondere mensen.' Aangezien ik een groot liefhebber van het werk van Gerard Reve ben, besloot ik het erop te wagen om een formulier in te vullen. En wel met de volgende argumentatie:
"Gerard Reve, volksschrijver, geboren Amsterdammer, zou de ironie hebben gewaardeerd dat nu net hij brug 403 krijgt toegewezen. Immers, deze ligt in het verlengde van de Tweede Van Der Helststraat, waarover hij zei in een vraaggesprek met Tom Rooduijn in 1982: "Na mijn dood word ik op de scholen tien jaar vrijwillig gelezen en daarna nog eens tien jaar verplicht. Dan noemen ze een straat naar me. En dan ben ik helemaal vergeten. Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?" Bovendien heeft hij in de buurt (Jozef Israëlskade 166 toen, nu 415) gewoond en er een groot deel van zijn jeugd doorgebracht."
Uiteindelijk kreeg ik op 10 oktober jongstleden te horen dat over de suggestie door de Commissie naamgeving openbare ruimten (CNOR) positief wordt geadviseerd. Omdat 'de verdiensten zodanig zijn geweest dat [de] brug als Gerard Revebrug vernoemd zal worden.' Daarna moest Stadsdeel Zuid er nog welwillend tegenover staan en indien dit zou geschieden, zou vervolgens het voorstel naar het college van B&W gaan.
Verder was er het verzoek om tot op het moment van het besluit van het college van B&W en de in kennisstelling daarvan, 'met deze informatie vertrouwelijk om te gaan.' Van die laatste taak heb ik mij zo goed mogelijk gekweten, zodat slechts enkele vrienden en familie al deelden in dit potentieel heuglijke feit.
Vandaag (7/12/2016), ruim 10 jaar na zijn dood, kreeg ik te horen dat de kogel door de kerk is. De ukelele kan uit het vet! De Gerard Revebrug kan vanaf nu worden bestegen, 'de naam zegt het al.'
luchtfoto (Google Maps) van Gerard Revebrug
luchtfoto (Google Maps) van de Gerard Revebrug. De straat omhoog is de Tweede van der Helststraat
Tekst: Pieter-Jan Moorrees
'Halfbroer' Guus van Bladel overleden
2 november 2016
Guus van BladelDe 'Schenker van het beeldje "schoenmaat 38" van O.L.V. van Lourdes' is niet meer. Na een verblijf van 25 jaar in Singapore en 15 jaar in Maleisië kwam op dinsdag 1 november een einde aan het leven van Guus van Bladel. Hij is 85 jaar geworden.
Begin jaren zeventig was hij steun en toeverlaat van Gerard Reve wiens relatie met Teigetje en Woelrat op de klippen was gelopen. Enkele jaren woonden Reve en Van Bladel samen in het Limburgse Weert.
De twee raakten zo vertrouwd dat Reve zijn huisgenoot spontaan 'mijn halfbroer' noemde. Zo'n vijf jaar deelde Van Bladel lief en leed met de volksschrijver die na jaren van blokkade weer tot literaire productie kwam en geleidelijk aan zijn vertrek naar Frankrijk voorbereidde. Van Bladel hielp Reve met de bouw van het Geheime Landgoed op een afgelegen berg nabij Vesc. Daar vandaan stuurden ze soms een ansichtkaart naar de familie van Van Bladel in Waalwijk.
Ook nadat beide vrienden ieder huns weegs waren gegaan bleven zij in contact. Reve bezocht met zijn nieuwe partner Schafthuizen Van Bladel in Singapore. Omgekeerd ging Van Bladel op bezoek bij Reve als hij weer in Nederland was. Tot het jaar 2000 hebben de twee elkaar nog geregeld brieven geschreven. In 2001 kocht de gemeente Weert de Reve collectie van Van Bladel met daarin het eerste exemplaar van 'De Avonden', voorzien van een opdracht voor de ouders van de schrijver. Er zijn overigens maar weinig foto's bewaard gebleven waarop zowel Van Bladel als Reve samen te zien zijn.
Tekst: Bert Boelaars
Reve aanwezig bij 'Dam-drama' op 7 mei 1945
6 mei 2016
In de chaotische nasleep van de bevrijding in mei 1945 vond er op 7 mei op de Dam in Amsterdam een berucht incident plaats. Duitse soldaten (van de Kriegsmarine) schoten vanuit 'De Groote Club' op een menigte feestvierende burgers. Daarbij vielen minstens dertig doden en er waren meer dan 100 gewonden.
Naar nu pas blijkt was de toen 21-jarige Gerard Reve bij dit historische drama aanwezig. Reve was net op die dag begonnen als verslaggever van Het Parool. Met nog 4 anderen wist Reve te vluchten en na het forceren van een deur te schuilen in boekhandel 'Het Bolwerk' in de Kalverstraat.
Tijdens het schuilen hebben de 5 voor elkaar een boek uitgezocht en gesigneerd. Op deze wijze is dit verhaal uiteindelijk ook bekend geworden. Reve had een boek gesigneerd voor het paar Kees van Oenen en Bep Giskes en hun zoon heeft het bewuste boek (een biologieboek) uit nalatenschap verkregen. Het boek draagt hij binnenkort over aan het Letterkundig Museum in Den Haag. Reve schreef in het boek: "Ter herinnering aan de gevechten bij de Dam, 7 Mei 1945 in 'het Bolwerk". Het Bolwerk was overigens een nationaalsocialistische boekhandel en veel scrupules over het elkaar een boek geven zullen er dan ook niet geweest zijn.
Curieus exemplaar van Op Weg Naar Het Einde
7 april 2016
Reve-liefhebber en boekrestaurateur Henk Linde: "Hoewel deze titel al enkele malen gebonden en ingenaaid in mijn collectie aanwezig is, kocht ik deze week weer een gebonden exemplaar van Op Weg Naar Het Einde (1963, tweede omslag)."
"Een goed exemplaar van deze gebonden editie kom je immers niet zo vaak meer tegen, zeker niet met een heel goed stofomslag. Dit exemplaar bevat echter iets bijzonders, tijdens het drukken is er blijkbaar wat misgegaan. Pagina 85 is voor ongeveer de helft blanco. Een deeltje van de tekst van pagina 85 is op pagina 86 aanwezig. Daarmee is het een zeer curieus exemplaar, dergelijke fouten zijn nogal zeldzaam."
Op Weg naar het Einde
Meer nieuws