Nader tot Reve Homepage
tak tak
archief nieuws | Twitter | bibliotheek | colofon-contact | links | archief achtergronden | Condoleance 2006 | 11 april 2020
Op twitter.com/nadertotreve korte nieuwtjes en webverwijzingen, op deze website langere nieuws- en achtergrondartikelen.
Studio Teigetje & Woelrat komt met design-mondkapjes
26 april 2020
Studio Teigetje&Woelrat® Amsterdam Slow Fashion & Knitted Art komt met een handgemaakt mondkapje. Het product wordt alleen op bestelling gemaakt.
mondkapje Teigetje en Woelrat
Het hoe en waarom wordt uitgelegd in een recente nieuwsbrief:
Enige tijd geleden zagen wij toevallig beelden van een Chinese heer die demonstreerde hoe je eenvoudig zelf een mondkapje kunt maken van twee lagen overhemdstof met daartussenin een dubbelgevouwen velletje keukenpapier. Hij claimde zelf dat het 99% van de corona-virusdeeltjes zou tegenhouden en vertelde dat het in China en andere Aziatische landen volop met succes werd toegepast.
Ondanks al het tegengesputter en gerelativeer in de Nederlandse media besloten wij deze voor onszelf te maken van fijn geweven linnen batist van Libeco/Lagae in België.
Inmiddels zie je trouwens bij onze 'mensenvriend' Albert Heijn steeds meer mensen met mondkapjes.
Het bevalt ons goed, want het weegt slechts 12 gram, is makkelijk wasbaar of bijvoorbeeld met kokend water uit te spoelen, is heel snel weer droog en het keukenpapiertje kan na ieder gebruik vervangen worden. Het wordt op zijn plaats gehouden door elastiekjes om de oorschelpen.
Wegens de ernstige situatie van dit moment lijkt het ons daarom goed dit T&W-mondkapje ook op verzoek uitsluitend voor u te maken. Wij hebben er geen voorraad van. De prijs hebben we voorlopig vastgesteld op 30 euro, inclusief verzend- en verpakkingskosten. U kunt er dus bij ons een bestellen. Dan maken we die zo snel mogelijk en verzenden wij hem aan u in een T&W-doosje (brievenbuspakje).
Contactinformatie op de website:
Gerard Stout, De Avonden (een pastiche)
18 april 2020
Schrijver Gerard Stout heeft onder de titel 'De Avonden' een pastiche geschreven op 'De Avonden' van Gerard Reve. Geen Amsterdam 1947 maar Zuidoost-Drenthe 2019.
Omslag De Avonden door Gerard Stout
Op zijn eigen website leest Stout diverse hoofdstukken voor: www.gerardstout.nl/de-avonden/. Tevens kunt u hier het boek ook aanschaffen, evenals bij de betere boekhandel.
Uiteraard niet het nieuwe Nederlandse Literaire Meesterwerk waar we al meer dan 72 jaar op wachten maar wel goed voor een paar vermakelijke uren en het mag natuurlijk niet ontbreken in uw Reve-verzameling.
Liesbeth List (1941-2020)
10 april 2020
Onderstaande tekst is afkomstig uit de Nieuwsbrief van Studio Teigetje&Woelrat® van 28 maart 2020.
Zoals u in het nieuws hebt kunnen lezen is onze grote chansonnière en actrice Liesbeth List deze week overleden.
Wij condoleren haar dochter, schoonzoon en kleindochter hierbij van harte!
Tijger moest daardoor denken aan de dag waarop Gerard en hij haar ontmoetten in Greonterp. Het was tevens de enige keer dat Tijger haar persoonlijk zou tegenkomen.
van links naar rechts: Liesbeth List, Gerard Reve, Mary McCarthy, James R. West (echtgenoot McCarthy) en Cees Nooteboom.
van links naar rechts: Liesbeth List, Gerard Reve, Mary McCarthy, James R. West (echtgenoot McCarthy) en Cees Nooteboom.
Foto: Willem van Albada, collectie Teigetje&Woelrat
Openhartige terugblik Nop Maas op het 'bezorgen' van elf brievenboeken
24 maart 2020
Vlak voor de Boekenweek verscheen een interessante toegift op alles wat biograaf Nop Maas al over Gerard Reve heeft gepubliceerd. 'Altijd Wat' is de titel, en het is geschreven op verzoek van uitgeverij Fragment (Frank van den Ingh) in Leiden. Maas blikt openhartig terug op wat hij zelf noemt 'een kwart eeuw dienstbaarheid'. In de periode 1983 - 2008 verzorgde hij namelijk de toelichting bij elf brievenboeken van de Grote Schrijver. Dat ging niet altijd van een leien dakje. Allerlei schermutselingen met Reve, Schafthuizen en uitgevers passeren de revue. Ook besteedt Maas kort aandacht aan de periode waarin Sjaak Hubregtse deze rol vervulde.
Eigenlijk door toeval ontdekte Reve in de jaren zestig dat hij in de briefvorm 'alles kwijt kon wat hem bewoog', aldus Maas. De 'reisbrieven' die in Op Weg Naar Het Einde zijn gepubliceerd bleken een schot in de roos. In 1970 schreef Reve intrigerende 'wanhoopsbrieven' aan het vriendenpaar Willem van Albada (Teigetje) en Henk van Manen (Woelrat) die de schrijver op het Geheime Landgoed in Frankrijk hadden 'gestald'. De twee lieten 'de lastige, veeleisende, teveel drinkende, depressieve en in zijn schrijven geblokkeerde Reve' uiteindelijk alleen. Maar zijn brieven aan 'De Jongens' vormden kort daarna, in 1972, wel de basis voor een kaskraker: De Taal der Liefde.
omslag Altijd Wat
In 1975 verschenen de brieven aan een nieuwe geliefde onder de titel Ik Had Hem Lief, opnieuw een succes. Daarna volgden Archief Reve, Een Eigen Huis, Brieven aan Josine M. en Brieven Aan Bernard S. Docent Sjaak Hubregtse vervulde een belangrijke rol bij de totstandkoming van deze boeken. Door zijn enthousiasme ontwikkelde zich echter 'het onvermijdelijke conflict', aldus Maas. Hubregtse, door Reve ook aangeduid als 'de mierenneuker' werd tenslotte 'afgeserveerd'.
The New York Review of Books: Amsterdam Blues. Philip Huff over Gerard Reve
31 december 2019
In het prestigieuze The New York Review of Books begin december een artikel, Amsterdam Blues, van (de Nederlandse auteur) Philip Huff over Gerard Reve. Aanleiding zijn de vertalingen in de afgelopen jaren door Sam Garret van 'De Avonden (The Evenings: A Winter's Tale)' en 'De Ondergang van de Familie Boslowits / Werther Nieland (Childhood: Two Novellas)'.
Het is een mooi artikel geworden waarin Huff een korte levensschets van Reve geeft en zich verder vooral concentreert op het naoorlogse Nederland waar de oorlogsperiode snel en resoluut werd afgesloten en de focus grotendeels kwam te liggen op de wederopbouw. Dat niet iedereen daar even gelukkig van werd moge inmiddels wel duidelijk zijn. Reve zelf en zijn vroege werk zijn daar bij uitstek representanten van.
Het heeft heel lang geduurd maar Reve's internationale doorbraak begint langzamerhand vorm te krijgen. En Huff draagt daar een mooi steentje aan bij.
screenshot website The New York Review of Books
Op de website van The New York Review of Books is alleen het begin van het artikel te lezen (rest alleen voor abonnee's).
Hans Keller (1937-2019) en Gerard Reve
28 december 2019
Op 19 december jl. is op 82-jarige leeftijd programma-maker Hans Keller overleden. In de jaren 60 en 70 maakte Keller, eerst voor AVRO en KRO, na 1968 voor de VPRO, TV-progamma's over met name maatschappelijke en literair-culturele onderwerpen. Befaamd waren o.a. 'Literaire ontmoetingen' (AVRO, 1962-1964), 'Het Gat van Nederland' (VPRO, 1972-1973, 1977-1978) en 'Dode dichters almanak' (VPRO, 1998-2014).
In de jaren 60 kruisten de levens van Keller en Reve elkaar een aantal malen. In 1963 was Keller verantwoordelijk voor de (prachtige) 'Beton-dorp'-film. Het programma, in de reeks 'Literaire ontmoetingen', waarin Reve werd geinterviewd door Hans Gomperts en een door Keller gefilmde impressie van Betondorp werd getoond, zorgde voor een stevige boost in de verkoop van 'Op Weg naar het Einde'. In het interview was Reve zeer openhartig over zijn zelfbeeld, zijn ouders én zijn homoseksualiteit. Het programma kreeg uitgebreide persaandacht (veelal positief) en Reve werd bedolven onder de post.
Het COC, dat erg enthousiast was, wilde graag een kopie van het programma hebben. In een brief informeerde Reve hierover bij Keller:
"Ik vermoed dat de Kongregaatsie tot bevordering van de Anale Omgang, ik bedoel mijn seksuele vakbond, zeer veel belangstelling zou hebben, want vele honderden rukken zich het schaamhaar uit van woede en spijt dat ze de uitzending gemist hebben."
Hans Keller en Gerard Reve in overleg
Nog bekender is evenwel de bemoeienis van Keller met de huldiging van Reve, naar aanleiding van de P.C. Hooftprijs 1969, in de Allerheiligst Hartkerk in Amsterdam op 23 oktober 1969. Samen met Jan Blokker en Hans Gomperts was Keller verantwoordelijk voor de productie van deze zeer roemruchte live TV-uitzending. Een gesprek tussen Keller en Reve was de hoofdact van de avond dat een aantal keren werd onderbroken door optredens. Reve was zichtbaar gespannen, ondanks dat hij choraalhydraat en 2 flessen wijn had gehad. Maar het interview was in de voorafgaande dagen minutieus voorbereid en nadat de eerste helft van het programma prima was verlopen zakte ook de spanning.
OBA Gerard Reve-middag 15 december 2019: Achter De Avonden'
5 december 2019
Boekpresentatie Achter De Avonden van Hubert Houweling
Zondag 15 december 15.00 - 16.00 uur | OBA Oosterdok (Centrale), OBA Theater | Toegang gratis
Wie dacht dat we alles nu wel weten over De Avonden wacht een aangename verrassing. Amsterdammer Hubert Houweling woonde schuin boven de familie Van het Reve aan de Jozef Israëlskade waar de jonge Gerard zijn spraakmakende debuutroman schreef. Hij kwam van jongs af aan bij het gezin over de vloer. Zijn herinneringen heeft hij nu te boek gesteld. Reve’s eerste boek blijkt bij nader inzien namelijk veel meer achtergronden te kennen dan we tot dusver vernamen. Houweling heeft zich grondig verdiept in de tekst en speurde alles nog eens nauwkeurig na. Daarover komt hij vertellen op de jaarlijkse Gerard Reve-middag.
Houweling gaat in gesprek met journalist Bert Boelaars. Verder zullen enkele videofragmenten te zien zijn met betrekking tot het boek uit 1947 dat vele malen is herdrukt en ook in het Engels en andere talen uitkwam.
Na afloop signeersessie en boekverkoop
Reve-Graffiti in Amsterdam
28 november 2019
In Amsterdam, op de hoek van de Amstelkade en de Rijnstraat (bloemenstal tegenover Rijnbar; lijn 4 halte Amstelkade) is momenteel deze graffiti-afbeelding van Reve te zien. Kunstenaar onbekend.
Reve-Graffiti in Amsterdam
Heeft u meer informatie, laat het ons weten.
Met dank aan en foto van Bert Esselink
'De buurman vertelt' - Magie van De Avonden nader belicht in nieuw boekje
10 november 2019
Wie dacht dat alles al verteld is over De Avonden wacht een aangename verrassing. Amsterdammer Hubert Houweling woonde schuin boven de familie Van het Reve aan de Jozef Israelskade waar de jonge Gerard zijn spraakmakende debuutroman schreef. Hij kwam van jongs af aan bij de familie over de vloer. Zijn herinneringen heeft hij nu te boek gesteld in het zojuist verschenen 'Achter De Avonden'.
Achter de Avonden, omslag
Reves eerste boek blijkt bij nader inzien meer achtergronden te kennen dan we al te weten kwamen in de vele geschriften die er tot dusver over gepubliceerd zijn. Houweling heeft zich nog eens grondig verdiept in de tekst en speurde alles opnieuw nauwkeurig na.
'De buurman vertelt' staat toepasselijk vermeld op de achterflap. Binnenin herinneringen van deze buurman die indertijd als jongetje opgroeide in hetzelfde trappenhuis als de familie Van het Reve, en er geregeld over de vloer kwam. 'Als Gerards ouders thuis waren was de deur nooit op slot en kon je zo doorlopen', weet Houweling nog. 'Pas in de gang kondigde je dan je komst aan. Als kind ging ik vaak naar ze toe. (…) Ik noemde ze oom Gerard en tante Net.'
De PC Hooftprijs voor Gerard Reve, een terugblik vijftig jaar later
2 september 2019
Het Stadsarchief Amsterdam bood zondag 22 september een boeiende middag omtrent twee spraakmakende gebeurtenissen rond Gerard Reve in 1969. Medewerker Meino Schraal sprak erover met publicist en Reve-kenner Theodor Holman.
Allereerst werd stilgestaan bij de prestigieuze P.C. Hooftprijs die (toen nog geheten) Gerard Kornelis van het Reve ten deel viel. Op 26 augustus 1969 overhandigde de RK minister van cultuur Marga Klompé hem deze oeuvreprijs voor zijn literaire werk. De zorgvuldig geregisseerde kus die Reve bij de uitreiking gaf aan de bewindsvrouw haalde alle kranten.
'Die prijs was heel belangrijk voor hem', aldus Holman. 'Reve zag er erkenning in voor zijn werk, en wel: van staatswege! Hij had net het roemruchte "ezelproces" achter de rug. Gewonnen weliswaar, maar toch. In het parlement werden vragen gesteld. Minister-president De Jong, zelf ook van roomse huize, wimpelde de zaak af als zou de prijs een besluit zijn geweest louter van het ministerie van cultuur. Daar moest hij op terugkomen, want het betrof wel degelijk een eerbetoon "van staatswege". En dus, ja, aarzelend, stond toch "het hele kabinet" erachter.'
De Schiedamse Jaren, herinneringen aan Gerard Reve
4 januari 2019
In het najaar van 2018 verschenen bij uitgeverij Scriptum, onder redactie van Jan van Bergen en Henegouwen, Jan Gordijn, Bart Noordegraaf en Hans Overheul. Het boekje bestaat vnl. uit interviews met en herinneringen van mensen die Reve in Schiedam hebben gekend en ontmoet. De foto's in het boek, van Reve in Schiedam, zijn van Vincent Mentzel en Klaas Koppe.
Voor wie het even niet precies weet wat betreft Reve en Schiedam: Joop Schafthuizen woonde in Schiedam toen Reve hem in 1975 leerde kennen. Reve woonde toen officieel in Frankrijk en verbleef daar ook het merendeel van de tijd. Schafthuizen was minder enthousiast dan Reve over het leven op het Franse platteland (weinig reuring, hij sprak geen Frans, had geen rijbewijs en had weinig zin in de eindeloze verbouwingen) en hield tot in de jaren 90 een woning aan in Schiedam (meerdere adressen) toen de twee naar België (Machelen) verhuisden.
Omslag De Schiedamse Jaren
Doek valt voor Gerard Reve museum
31 december 2018
Bezoekers van de jaarlijkse Gerard Reve middag, afgelopen zaterdag 15 december, vroegen zich af: Waar is het Gerard Reve museum gebleven? De OBA vestiging aan de Oosterdokskade in Amsterdam is onlangs flink op de schop gegaan. Daarbij blijkt het op 1 november 2007 door Joop Schafthuizen geopende Gerard Reve museum gesneuveld.
'Het is juist dat het Reve-museum in de "oude" vorm en met die naam niet meer te vinden is op de 2e etage', aldus Maarten Lammers, sectormanager ontwikkeling van de OBA. 'Wel zijn er op dezelfde etage meerdere vitrines gevuld met Reve-materialen. De betreffende vitrines zijn ingericht door Ton v.d. Laar. Deze presentaties blijven wij maken.'
Maar de naam Gerard Reve museum is dus komen te vervallen, na elf jaar. Lammers: 'Na de verbouwing is de tweede etage ingericht als literaire etage. In de vorm van tentoonstellingen en presentaties zullen wij op verschillende plekken van die etage de komende jaren eer betonen aan grote (Nederlandse) schrijvers, maar ook aan debutanten en jonge talenten. Uiteraard zal Gerard Reve hierin een prominente plaats innemen.'
Momenteel zijn de betreffende vitrines gevuld met een selectie uit de nalatenschap van Reve-liefhebber Martijn Bijlsma (1968 – 2018). Mooie foto's, originele brieven, boeken met opdracht etc. Op de website van de OBA is het Reve museum virtueel nog wel aanwezig.
tekst: Bert Boelaars
Eerbetoon Hanny Michaelis op Reve-jaardag
24 december 2018
Het was vooral een middag over Hanny Michaelis, de jaarlijkse Reve-gedenkdag in de Amsterdamse openbare bibliotheek, afgelopen zaterdag 15 december. Reve-biograaf Nop Maas was uitgenodigd om te vertellen over de vorig jaar verschenen oorlogsdagboeken van Michaelis met wie de schrijver getrouwd was tussen 1948 en 1959. Hanny was één jaar ouder dan Gerard, en is overleden in 2007, één jaar na de dood van haar ex met wie ze steeds bevriend is gebleven.
Nop Maas trof als executeur in de nalatenschap van Michaelis de dagboekaantekeningen aan die zij als jong meisje had geschreven in de oorlog. Ze was zeventien in 1940 en had tot die tijd voornamelijk eenvoudige versjes geschreven. Gerard zat een paar klassen lager op dezelfde school, het Vossius gymnasium. De twee hadden daar geen contact met elkaar. Hanny herinnerde zich Gerard later vaag als een wat stuurse pukkelige medescholier.
In haar dagboek laat Hanny zien hoe in 1939 en 1940 de oorlog geleidelijk aan in haar leven komt, te beginnen op school. Als medio 1942 de transporten naar Polen beginnen voelt ze zich genoodzaakt onder te duiken. Eerst in Zeist, daarna in Hoofddorp en in Leiden. Onder een gefingeerde naam doet ze huishoudelijk werk bij orthodox christelijke gezinnen, een milieu dat haar als vrijzinnig opgegroeid joods meisje wezensvreemd overkomt. Ze voelt zich een hulpeloos wezen en gaat voor zichzelf opschrijven hoe ze alles ervaart, aldus Maas die de inmiddels uitverkochte dagboeken bezorgde. Dat was gevaarlijk, maar ze deed het toch omdat het dagboek haar enige gesprekspartner was. In 1943 zijn haar ouders vermoord in Sobibor en het is puur geluk geweest dat zij zelf in leven kon blijven, ondanks enkele pogingen tot verraad.
Hanny Michaelis in 1967
Hanny Michaelis in 1967
Foto door Ben Merk / Anefo - Nationaal Archief, CC BY-SA 3.0
tekst: Bert Boelaars
Arno Kantelberg: De Stijl van de Schrijver
2 december 2018
In 'De Stijl van de Schrijver' (Podium, 2018) schetst Arno Kantelberg een beeld van de kledingstijl en aanverwante accessoires van 30 (dode en levende) Nederlandse schrijvers. Allemaal mannen want "vrouwenmode is mijn expertise niet".
Reve staat, met Carmiggelt op de omslag (foto uit 1975), komt in diverse stukjes ter sprake maar moet zijn artikel delen met W.F. Hermans.
Omslag Arno Kantelberg: De Stijl van de Schrijver
Hermans komt er niet best vanaf. Kantelberg: "Hij schreef zoals hij zich kleedde: precies, zakelijk, gereserveerd, nuchter." Ook wel samengevat als: houterig en saai.
Het stuk over Reve en WFH is opgehangen aan de befaamde fotoserie door Cas Oorthuys op het Amsterdamse Waterlooplein in 1954. Tegenover de saaie degelijkheid van Hermans wordt Reve door Kantelberg neergezet als een soort hipster avant la lettre.
Reve Revue in Schiedam
25 oktober 2018
Van 27 oktober tot 4 november vindt in Schiedam de 'Reve Revue' plaats. Het is een literair festival over Reve's 'Schiedamse Periode' (1975-1993).
In tegenstelling tot Reve's Amsterdamse, Londense, Greonterpse, Weerter, Franse en Machelse periode is de 'Schiedamse Periode' een vooralsnog weinig bekend begrip onder Revianen. Reve woonde deze jaren in Frankrijk en verbleef met enige regelmaat bij zijn partner Joop Schafthuizen en die woonde in Schiedam. Ook heeft Reve maar weinig geschreven over Schiedam en dat helpt de bekendheid natuurlijk ook niet.
Reve Revue Schiedam
Toch hebben enkele Schiedamse Revianen genoeg aanleiding gevonden om over deze periode een festival te organiseren, waarvoor hulde!
Het programma
Tijden en toegangsprijzen op de website: www.reverevue.nl
- 27 oktober: Talkshow olv Ernest van der Kwast met als gasten Lilou Dekker, Arie Storm (beiden van Circus Reve), Klaas Koppe en Teigetje en Woelrat.
Jan Cremer en Gerard Reve: bestsellers, geld, huisvesting en seksbrieven
30 september 2018
In het eind 2017 bij de Bezige Bij verschenen 'Sirenen' van Jan Cremer (brieven en herinneringen aan de roerige relatie die Cremer begin jaren 60 met Loesje Hamel had) wordt een verhaal verteld dat opmerkelijke parallellen heeft maar ook levensgrote verschillen kent met een vrijwel gelijktijdige ontwikkeling in het leven van Gerard Reve:
Jan Cremer, Sirenen
Met het verschijnen van 'Ik, Jan Cremer' in 1964 (en het vervolg in 1966) werd kunstenaar/schrijver Jan Cremer in één klap uit de anonimiteit én uit de armoede getild. Eén van de eerste dingen die Cremer deed met zijn nieuw verworven status en rijkdom was het huren van een suite voor een jaar in het Hilton (voor die tijd had hij amper een vaste woon- of verblijfplaats) en kocht vervolgens een groot en duur grachtenpand en liet dat volledig verbouwen en opknappen. Kortom: van nul naar honderd in zeer korte tijd.
Ook voor Gerard Reve was het succes van zijn eind 1963 verschenen brievenroman 'Op Weg naar het Einde' een keerpunt in zijn leven. Krothuizen in Amsterdam en Londen, uitputtende baantjes op kantoor en in een ziekenhuis, doodlopende wegen op toneelgebied, een volledig mislukt poging om in het Engels te gaan schrijven, zeer beperkte oplagen van het weinige dat hij publiceerde, kortom: na de vliegende start met 'De Avonden' in 1947 was het 15 jaar niet veel zaaks met Reve's literaire carrière.
Greonterper muurkikker haalt de pers
24 juni 2018
In Greonterp had Reve, op zijn zelfgemetselde muur, een aardewerken kikker geplaatst, volgens Teigetje en Woelrat aangeschaft in een tuincentrum in Sneek of Amsterdam. De kikker stond aan de ene kant van het toegangspoortje, op de andere hoek stond een konijn. Een en ander is duidelijk te zien op foto's op de pagina's 40, 58 en 84 van 'Huize Het Gras', het fotoboek van Teigetje en Woelrat uit 2009, over de Greonterpse tijd.
Na vertrek en verkoop van het huis begin jaren 70 is de kikker blijven staan (lot van konijn is onbekend) en tijdens een periode van jarenlange leegstand 'gered' door kunsthistorica Ilse Geelen Slot (84). Zij kwam begin jaren 70 met enige regelmaat in Greonterp voor familiebezoek. Reve, Teigetje en Woelrat heeft zij niet meer in persoon getroffen.
detail artikel De Gelderlander
Dagblad De Gelderlander besteedde aan deze 'petit histoire' een artikel in de krant van 12 juni 2018. Geelen: "Toen hij het huis had verkocht, heeft het een hele tijd leeg gestaan. Ik was bang dat de kikker slachtoffer zou worden van het verval van de muur en heb het beeldje er toen afgehaald. Ik vond vanuit historisch perspectief dat het bewaard moest blijven. De muur is later inderdaad gesloopt."
Nader tot U: drankboek en hoogtepunt in oeuvre
10 maart 2018
Nog meer dan traditioneel gebruikelijk was, afgelopen december veel aandacht voor 'De Avonden', Reve's debuut waarvan de klassieke status jaar na jaar alleen maar lijkt toe te nemen.
Maar, lieve Revianen aller Landen, laten we van Reve vooral geen 'one-trick-pony' maken en niet vergeten dat 'Op Weg naar het Einde', 'Nader tot U', 'Taal der Liefde' en 'Moeder en Zoon' (desgewenst aan te vullen) zeker van hetzelfde niveau zijn als 'De Avonden'.
Naar aanleiding van een recente mailwisseling over de enigszins duistere drukgeschiedenis van 'Nader tot U' bij Uitgeverij Van Oorschot (waarover mogelijk binnenkort meer) is ondergetekende Reve's brievenroman uit 1966 maar weer eens gaan herlezen. 'Nader tot U' bevat 5 lange brieven van Reve aan de lezers van het tijdschrift Tirade (zie afbeeldingen), geschreven in Greonterp in 1964 en 1965. Het boek wordt afgesloten met het hoofdstuk 'Nader tot U' dat bestaat uit 30 Geestelijk Liederen.
links een Stoa-uitgave, rechts de Eddy Pieter de Boer-uitgave
Vanaf de 1ste druk in 1966 tot de 19e druk in 1987 verscheen het boek bij Uitgeverij van Oorschot. De drukgeschiedenis is enigszins duister omdat van Oorschot notoir slordig was met druk- en jaartal vermeldingen. Volgens de 'officiële' opgave van van Oorschot beslaat de 'Stoa'-uitgave druk 1 t/m 5 en de 'Eddy Pieter de Boer'-uitgave (rechts) de drukken 6 t/m 14.

Helaas voor de verzamelaar bevat geen van deze uitgaven een drukvermelding. Ook hebben de Stoa-uitgaven allemaal 1966 als jaartal en de EPdB-uitgaven 1969. Drukken kunnen alleen van elkaar onderscheiden worden door middel van kleine verschillen in tekst en typografie. Uit het vergelijken van die verschillen rijst dan weer het vermoeden dat er, in ieder geval van de Stoa-uitgaven, meer dan 5 drukken zijn (of dat er binnen 1 druk nog wijzigingen zijn aangebracht).
Uiteraard geheel persoonlijk maar ik denk dat Reve in 'Nader tot U' op z'n top was qua stijl en oorspronkelijkheid. En hoewel inmiddels 50 jaar geleden geschreven maakt niets in het boek een verouderde indruk. Wat bij herlezing ook opvalt is dat 'Nader tot U' een echt drankboek is. Wat er allemaal precies klopt van de verhalen en herinneringen is onduidelijk maar het beschreven drankgebruik zal amper overdreven zijn. En er werd geen wijn of bier gedronken: het was voornamelijk jenever en andere sterke drank. Reve was in deze jaren dan ook hard op weg naar zijn Grote Delirium in 1966 (in de trein naar Groningen ging het fout, een wekenlange opname in het ziekenhuis van Assen volgde).
Mies Bouwman (1929-2018) en Gerard Reve
27 februari 2018
Op 26 februari jl. is televisie-presentatrice Mies Bouwman overleden. Op 6 maart is de uitvaart (crematie), in besloten kring te Amersfoort. Bouwman was van 1951 tot 1993 actief op de Nederlandse TV en verwierf grote bekendheid met programma's als 'Open het Dorp', 'Zo is het toevallig ook nog eens een keer', 'Eén van de acht', 'Mies en scène' en 'In de hoofdrol'. Ook presenteerde ze 25 jaar de Sinterklaasintocht. Bouwman was getrouwd met regisseur Leen Timp (1921-2013).
Gerard Reve en Mies Bouwman waren generatiegenoten (resp. van 1923 en 1929) en voor beiden waren de jaren 60 de tijd waarin ze succes en grote bekendheid verwierven. Bouwman door de televisie, Reve door zijn werk en de televisie. En ze kenden elkaar dan ook goed.
Mies Bouwman en Gerard Reve
Brief aan mijn Bank
19 januari 2018
Met het genre van de reisbrief begon in de jaren 60 Reve's wederopstanding als schrijver. De brieven verschenen bijna allemaal eerst in het tijdschrift Tirade (verbonden aan van Oorschot, Reve's toenmalige uitgeverij) en het merendeel werd gebundeld in 'Op Weg naar het Einde' (1963) en 'Nader tot U' (1966). Door deze boeken werd Reve een bekende schrijver en kon hij ontsnappen aan de armoede van de voorgaande decennia.
Niet alle brieven werden echter opgenomen in de 2 boeken: 'Brief uit Londen' (1961) en 'Brief uit Berlijn' (1962) verschenen wel in Tirade maar verschenen pas weer echt in druk in Deel 6 van 'Verzameld Werk' (2001). Zo ook het vrij onbekende 'Brief Uit Fatima'. Dit verscheen in de bundeling 'Beeldenstrijd tussen Fatima en New Babylon' en daarna eveneens pas weer in Deel 6.
Ook niet opgenomen maar een stuk bekender is het korte 'Brief aan mijn Bank'. Reve schreef deze brief op 8 augustus 1963 in Algericas (Spanje) en naar het schijnt is de brief ook echt verzonden, aan het bijkantoor Nieuwmarkt van de Amsterdamsche Bank. De brief verscheen voor het eerst in druk in 1965, in het eerste nummer van 'Dialoog, tijdschrift voor homofilie en maatschappij'. De tekst werd herdrukt in 'Archief Reve 1961-1980' (1982) en in Deel 2 van 'Verzameld Werk' (1999).
Dialoog, 1965-1
Betaalde Liefde, de erotische woordenschat van Gerard Reve
20 december 2017
Recent verschenen bij Uitgeverij De Weideblik: 'Betaalde Liefde, de erotische woordenschat van Gerard Reve', door Ton van den Boom. Een fraai werkje met een tekst over Reve's literaire erotische taalgebruik, gevolgd door een woordenboekje van 12 pagina's met beschrijving en uitleg van de meest kenmerkende erotische Reve-woorden. U weet er vast wel een paar maar ter opfrissing van het geheugen: de drift van het bloed, een jongen van het eigen geslacht, fysiekboekje, de geheime opening, het Heilig Vocht, jongensruiter, Meedogenloze Jongen, meidenpiemel, prijsdier, de publieke opening, zijn raket naar de eeuwigheid afvuren, revisme, tweede mondje en natuurlijk vossenhol.
Ton den Boom, Betaalde Liefde
De titel van het boek is overigens afkomstig van een grap van Reve. Die beweerde na het succes van 'De Taal der Liefde (1972)' dat men het regelmatig over 'Betaalde Liefde' had maar hij had deze fraaie verhaspeling zelf in het leven geroepen.
Onbekende foto Gerard Reve in Greonterp
15 oktober 2017
Gerard Reve in tuin van zijn huis in Greonterp, circa 1967
Gerard Reve voor zijn woning in Greonterp, vermoedelijk in 1967, de gemetselde muur is er nog niet en op de naamplaatjes staat WB van Albada en GK Van het Reve. De foto is waarschijnlijk nooit eerder gepubliceerd. De foto is afkomstig van (en gemaakt door?) een buurman.
In Memoriam: Steye Raviez (1943-2017)
4 maart 2017
Fotograaf en schrijver Steye Raviez is op 20 februari op 74-jarige leeftijd overleden aan een auto-immuunziekte. Raviez begon in 1965 als vormgever bij de Haagse Post, daar begon hij ook te fotograferen en dat werd al snel zijn hoofdvak. Mede dankzij Reve stapte hij in 1986 over naar Vrij Nederland (Reve wilde alleen een interview met VN - Rudie Kagie- wanneer Raviez de foto's zou maken). Raviez maakte zowel portretten als reportages. Na zijn vertrek bij VN in 2001 is hij gaan schrijven. Er zijn 3 literaire thrillers van zijn hand verschenen en postuum zullen nog een roman en een biografie van zijn ouders verschijnen.
Raviez' eerste kennismaking met Reve was op 20 november 1968. Hij werd toen in opdracht van de Haagse Post naar Greonterp gestuurd. Een verslag van deze drankrijke fotosessie is te vinden in Raviez' Reve en de beroemde vanitas-achtige drankfoto's zijn toen gemaakt, overigens niet te verwarren met de uitdragerijfoto's van Eddy Posthuma de Boer uit dezelfde tijd. De drankfoto's van Raviez zijn te vinden in Album Gerard Reve, foto 41 en 42 en in Raviez' Reve, de eerste 7 foto's.
Gerard Reve en Steye Raviez
Gerard Reve en Steye Raviez, waarschijnlijk in 1983, foto uit Raviez' Reve
In Memoriam: Edward Albee en Bert de Groot
19 december 2016
Naast 'halfbroer' Guus van Bladel zijn in het najaar van 2016 nog 2 mensen overleden die een belangrijke rol in het leven van Gerard Reve hebben gespeeld: toneelschrijver Edward Albee en voormalig uitgever Bert de Groot.
Edward Albee
Edward Albee (1928-2016) was een van de bekendste en meest succesvolle Amerikaanse toneelschrijvers van de 20ste eeuw. Reve heeft diverse toneelstukken van Albee vertaald waaronder Albee's bekendste stuk: Who's Afraid of Virginia Woolf? Dit stuk werd met name door de verfilming met Elizabeth Taylor en Richard Burton wereldberoemd en wordt na meer dan een halve eeuw nog steeds opgevoerd.
Edward Albee met kat, in 1963
Edward Albee met kat, in 1963
'Halfbroer' Guus van Bladel overleden
2 november 2016
Guus van BladelDe 'Schenker van het beeldje "schoenmaat 38" van O.L.V. van Lourdes' is niet meer. Na een verblijf van 25 jaar in Singapore en 15 jaar in Maleisië kwam op dinsdag 1 november een einde aan het leven van Guus van Bladel. Hij is 85 jaar geworden.
Begin jaren zeventig was hij steun en toeverlaat van Gerard Reve wiens relatie met Teigetje en Woelrat op de klippen was gelopen. Enkele jaren woonden Reve en Van Bladel samen in het Limburgse Weert.
De twee raakten zo vertrouwd dat Reve zijn huisgenoot spontaan 'mijn halfbroer' noemde. Zo'n vijf jaar deelde Van Bladel lief en leed met de volksschrijver die na jaren van blokkade weer tot literaire productie kwam en geleidelijk aan zijn vertrek naar Frankrijk voorbereidde. Van Bladel hielp Reve met de bouw van het Geheime Landgoed op een afgelegen berg nabij Vesc. Daar vandaan stuurden ze soms een ansichtkaart naar de familie van Van Bladel in Waalwijk.
Ook nadat beide vrienden ieder huns weegs waren gegaan bleven zij in contact. Reve bezocht met zijn nieuwe partner Schafthuizen Van Bladel in Singapore. Omgekeerd ging Van Bladel op bezoek bij Reve als hij weer in Nederland was. Tot het jaar 2000 hebben de twee elkaar nog geregeld brieven geschreven. In 2001 kocht de gemeente Weert de Reve collectie van Van Bladel met daarin het eerste exemplaar van 'De Avonden', voorzien van een opdracht voor de ouders van de schrijver. Er zijn overigens maar weinig foto's bewaard gebleven waarop zowel Van Bladel als Reve samen te zien zijn.
Tekst: Bert Boelaars
Meer nieuws